Kopalnia soli w Wieliczce

Kopalnia soli w Wieliczce


Jedną z największych turystycznych atrakcji, jakie znajdują się na terenie naszego kraju jest bezapelacyjnie kopalnia soli w Wieliczce. Każdego roku miejsce te odwiedzane jest przez przeszło milion turystów – nie tylko z Polski, ale i z zagranicy. Spośród zagranicznych turystów odwiedzających Wieliczkę najwięcej jest gości z Niemiec oraz z Wielkiej Brytanii. Nic w tym dziwnego, albowiem jest to naprawdę coś pięknego i godnego zobaczenia, przynajmniej raz w życiu trzeba to zrobić. Kopalnia w Wieliczce jest unikatem na międzynarodową skalę – figuruje od trzydziestu dwóch lat na liście dziedzictwa światowego UNESCO. Nie trzeba chyba zatem rozpisywać się nad tym, że i w krajowym rejestrze zabytków także się znajduje, posiada także status pomnika historii. Sól kamienna wydobywana tutaj była jeszcze na początku lat dziewięćdziesiątych minionego stulecia, nie mniej jednak lat temu czternaście całkowicie tego procederu zaniechano. Kopalnia składa się łącznie z dziewięciu poziomów. Pierwszy spośród nich znajduje się na głębokości wynoszącej sześćdziesiąt cztery metry, natomiast ostatni z nich położony jest na głębokości trzystu dwudziestu siedem metrów. Jeżeli natomiast chodzi o chodniki, to ich łączna długość wynosi powyżej trzystu kilometrów. Zwiedzający schodzą pod ziemię po bardzo długich i krętych schodach, więc trzeba uważać, bo w głowie rzeczywiście może się zakręcić. Droga powrotna jest już zdecydowanie ułatwiona – służy do tego bowiem winda. Kopalnia znana jest także z mikroklimatu, jaki w niej panuje – a jest on bardzo specyficzny. Z tego też właśnie powodu przyjeżdżają tutaj na rehabilitację osoby cierpiące z powodu chorób górnych dróg oddechowych – takie turnusy są organizowane na dość znaczącej głębokości, albowiem wynoszącej sto trzydzieści pięć metrów. Najpiękniejszym pomieszczeniem jakie się tutaj znajduje jest kaplica świętej Kingi – nie trzeba chyba dodawać, że każdy jeden element jej wyposażenia jest zrobiony z soli. Jeżeli kogoś stać – a kosztuje to bardzo słono – może tą kaplicę wynająć sobie na ślub, z całą pewnością będzie to wydarzenie trudne do zapomnienia. Kaplica poszczycić się może także świetną akustyka i z tego powodu dość często organizuje się tutaj koncerty. Turystyczna trasa w kopalnia liczy sobie niespełna trzy kilometry. Zwiedzający w tym czasie oglądają dwadzieścia komór. Zwiedzanie nie odbywa się oczywiście ze względów bezpieczeństwa na wszystkich poziomach. Najniżej schodzi się na poziom trzeci – czyli na głębokość stu trzydziestu pięciu metrów. O kopalni w Wieliczce koniecznie trzeba też wiedzieć to, że jest jedynym na całym świecie górniczym obiektem, który począwszy od epoki średniowiecznej jest czynny do dnia dzisiejszego. Dlatego właśnie jest unikatem. To również wspaniała lekcja historii – istnieje tutaj bowiem możliwość dokładnego prześledzenia, jak na przestrzeni następujących stuleci zmieniały się techniki znajdujące zastosowanie w górnictwie. Ceny biletów są tutaj co prawda bardzo wysokie, ale wrażenia – absolutnie bezcenne.
ZABYTKI W POLSCE
Duszniki Zdrój Muzemu papiernictwa Papiernicze tradycje Dusznik sięgają początków XVI w. W 1562 r. Ambrosius Tepper sprzedał swą papiernię, znajdu­jącą się w tym samym co obecnie miej­scu, przybyłemu z Saksonii Nikolauso-wi Kretschmerowi. Przez ponad 140 lat zakład pozostawał w rękach tej rodzi­ny, jej też zawdzięcza swą sławę. W 1601 r. powódź zniszczyła starą pa­piernię. Po trwającej cztery lata odbu­dowie stanęła nowa, ta, którą możemy dziś oglądać. Z dawnej pochodzi praw­dopodobnie kamienny portal, zacho­wany na pierwszym piętrze. Czas odbudowy wskazuje umieszczona w nadprożu data - 1605. Znakomity papier, oznaczony firmo­wym znakiem wodnym, przedstawiają­cym św. Piotra z miejskiego herbu Dusznik, zyskał takie uznanie, że w 1607 r. cesarz Austrii Rudolf II Habs­burg nadał braciom Gregorowi i Geor-gowi Kretschmerom tytuł szlachecki: von Scheckendorf. Wnuk Gregora, Christian uzyskał w 1685 r. cesarski przywilej na dostawę papieru do wszy­stkich urzędów Wrocławia. W 1706 r. Christian Wilhelm Kretschmer sprzedał papiernię Antonowi Hellerowi, który przybył z Frydlandu w Czechach. Heller unowocześnił zakład, wprowadził naj­nowsze urządzenia i technologie. Młyńskie koło przedsiębierne zastąpił w 1719 r. nasiębiernym (co zwiększało siłę wody), w 1724 r. sprowadził urzą­dzenie do wygładzania papieru, poprawiając jego jakość, a w 1737 r. zainstalował tzw. holender, maszynę do rozdrabnia­nia szmat, przyspieszającą produkcję. Jego syn Anton Benedikt został w 1750 r. mianowany oficjalnym do­stawcą dworu króla Prus, Fryderyka Wielkiego. Potem papiernię przejęła córka Antona i jej mąż Josef Ossen-dorf, następnie zaś zięć tego ostatnie­go, Johann Leo Kóniger. Ponieważ wojny napoleońskie pomi­mo zwycięstwa Prus załamały koniunk­turę gospodarczą i zmniejszyły produk­cję papieru, w 1822 r. Kóniger sprze­dał zakład na licytacji Josefowi Wieh-rowi z Ząbkowic Śląskich. Aż do po­czątku XX w. utrzymana została tech­nologia ręcznego czerpania papieru. Dopiero wnuk Josefa, Karl Wiehr za­czął od 1905 r. wytwarzać papier i tek­turę również mechanicznie, ale nie byt w stanie sprostać przemysłowej kon­kurencji. W 1937 r. zawiesił więc dzia­łalność, a w 1939 r. papiernia jako za­bytek architektury i techniki została wykupiona przez państwo i przekaza­na miastu. Wolą ostatniego właścicie­la było utworzenie w niej muzeum. Po wojnie obiekt nie był użytkowany aż do 1968 r., gdy po remoncie urządzo­no w nim Muzeum Papiernictwa. W 1971 r. wznowiona została produk­cja papieru czerpanego. Zabytkowa papiernia w Dusznikach usytuowana jest nad Bystrzycą Du-sznicką, której nurt zapewniał napęd i dostarczał niezbędnej przy produkcji czystej wody. W skład zespołu wcho­dzi murowano-drewniany, dwupię­trowy młyn papierniczy, malow-, nicza drewniana suszarnia i niewielki budynek pomoc­niczy. Ośmiokątny pawilon wejściowy za mostem stanął w 1769 r., zastępu­jąc wcześniejszy, zniszczo­ny przez powódź. Prowadzi on na poziom pierwszego piętra pa­pierni. Kryty wielouskokowym, gontowym da­chem młyn papierniczy wygląda dziś niemal tak samo, jak na początku XVII w. Jedynie front został częściowo prze­budowany w 1769 r. Szczególnie efek­townie prezentuje się szczyt zachodni z drewnianymi barokowymi wolutami. W sali wejściowej, obok kasy, przycią­gają uwagę cenne portrety dawnych papierników: Kretschmerów i Ossen-dorfa. Pomieszczenia pierwszego pię­tra zajmuje stała ekspozycja muzealna, ukazująca dzieje produkcji papieru od czasów najdawniejszych, historię pa­piernictwa w Polsce oraz papiernicze tradycje Dusznik Zdroju. Ze skromnych początkowo zbiorów w ciągu niewielu lat powstała bogata, unikatowa kolek­cja, w tym szczególnie cenny zespół fi­ligranów, czyli znaków wodnych. Niezwykle interesujące są pokoje mie­szkalne, znajdujące się na drugim pię­trze. Podczas prac restauratorskich w latach sześćdziesiątych na drewnia­nych ścianach i stropach odkryto ma­lowidła z XVIII i XIX w., świadczące o ambicjach i tęsknotach właścicieli. W 1.1985-1987 zostały one gruntow­nie odrestaurowane. Największe z ma lowideł przedstawia pałacowy taras z pergolą, pełen wytwornych spacero­wiczów. Obok, na tle barokowego ło­ża, rozgrywa się scena miłosnego roz­stania. Naprzeciwko samotny młodzie­niec duma na tle monumentalnej ar­chitektury z apoteozą władcy u szczy­tu. Strop drugiego pokoju ozdabia ilu-zjonistyczny plafon architektoniczny. Nie brak też różnorodnych, wielobarw­nych ornamentów roślinnych, geome­trycznych i okuciowych. Wznowienie w 1971 r. wytwarzania papieru przywróciło obiektowi pier­wotną funkcję i stało się dodatkową atrakcją dla zwiedzających, dofinanso­wując zarazem muzealną placówkę. Produkcja odbywa się jak niegdyś na parterze budynku, gdzie znajduje się holender do rozdrabniania celulozy, dwie kadzie czerpalne oraz prasy do odciskania. Dział Naukowo-Oświato-wy muzeum organizuje też, na grupo­we zamówienia warsztaty ręcznego czerpania papieru, głównie dla dzieci i młodzieży. Ucząc się techniki sprzed wieków, mogą sami wykonać arkusze z filigranem oraz ozdobione zasuszo­nymi kwiatami. Wykonane prace pozo­stają własnością uczestników, jako niepowtarzalna pamiątka.



Cytat dnia

“ Serwis poświęcony zabytkom, turystyce i agroturstyce. Znajdziesz tutaj wiele ciekawostek oraz dowiesz się o interesujących miejscach. Serwis dopiero się rozwija, więc opisy niektórych miejsc mogą być niekompletne lub może ich jeszcze nie być. Staramy się aby codziennie, jakiś obiekt został dodany.

Zapraszamy do czytania”