Najpiękniejsze cuda świata
Krzywa wieża w Pizie- Włochy
Słynna krzywa wieża w Pizie jest tak naprawdę dzwonnicą przykatedralną. Jest jedną z części składających się z katedry, dzwonnicy, baptysterium i cmentarza. Co to takiego jest baptysterium? Jest to cylindryczny budynek z marmuru. Znajduje się tam ambona, która jest rzeźbiona w sceny z życia Chrystusa. Jego budowę rozpoczęto w stylu romańskim a skończono w stylu gotyckim. Natomiast cmentarz nosi nazwę Campo Santo. Gotyckie arkady ozdobione są freskami, które przedstawiają piekło oraz sąd ostateczny. Cmentarz ten założono już na początku XII lub XIII wieku. Mimo że jest to cmentarz jego atmosfera jest nadzwyczaj spokojna. Gdyby krzywa wieża stała prosto pewnie nigdy nie zyskałaby takiej popularności. Podziwiają ją tłumy z różnych części świata. Zdaje się, że budowla ta lekceważy grawitację i wszelkie prawa fizyczne. Wieża ma 55m wysokości. Jej budowę rozpoczęto w 1173 roku, chociaż inskrypcja, która się na niej znajduje głosi, że w 1774 roku, lecz kalendarz Pizy wyprzedzał powszechnie przyjętą datę o rok. Budowę rozpoczęli dwaj architekci jednak nie ukończyli jej. Aż do drugiej połowy XIV wieku wieża ta nie miała bębna dzwonu. Wiele teorii powstało na temat tej wieży. Mówiono, że to pokaz umiejętności architektów. Teoria ta jest jednak mało prawdopodobna. Zwiedzając wieże trzeba wejść po 294 stopniach. Kiedy wchodzi się do góry czuje się działanie siły ciągnącej w jedną stronę. Co ciekawe, z każdym rokiem powiększa się kąt nachylenia wieży do podłoża. Wielu ludzi dziwi się, że ona dalej stoi. Podobno przeznaczono spora sumę na znalezienie jakiegoś sposobu by uratować wieżę. Budowla ta ma osiem kondygnacji, licząc razem z bębnem dzwonu. Sześć środkowych pięter otaczają galeryjki. Styl tej budowli jest znany, jako pizański styl romański. Ciekawostką jest, że Krzywą wieże wykorzystywał Galileusz do jednego ze swoich doświadczeń. Co to było za doświadczenie? Galileusz rzucał z wieży rozmaite przedmioty. Po co? Aby udowodnić, że przyrost prędkości będzie taki sam bez względu na ich masę. Galileusz udowodnił swoją teorię. Krzywa wieża w Pizie to idealne miejsce na doświadczenia szczególnie te związane z grawitacją, które budowla zdaje się lekceważyć. Krzywą wieżę zbudowano, jako dzwonnicę katedry, której budowa rozpoczęła się po bitwie morskiej w Palermo. Wtedy to Pizańczycy pokonali Saracenów. Krzywą wieże, co ciekawe, zbudowano na planie okręgu. Ma ona osiem kondygnacji, razem z bębnem dzwonu. Interesującym faktem jest to, że w galeryjkach znajduje się architektura muzułmańska lub bizantyjska. Muzułmańska jest szczególnie ciekawym zagadnieniem, gdyż nie do końca wiadomo, czy wolno stojące dzwonnice przy kościołach chrześcijańskich były wzorowane właśnie na muzułmańskich minaretach, czy odwrotnie. Obecnie odchylenie od pionu wynosi 4,6m. Kiedyś było to 4,3m. Ta więc nachylenie w zastraszającym tempie się powiększa. Jak na razie możemy podziwiać wieżę i dziwić się jak coś, co przekracza ludzie pojęcie, pojęcia fizyczne mogło zostać zbudowane i my możemy je podziwiać.
ZABYTKI W POLSCE
Zamek krzyżacki
W narodowej świadomości, ukształtowanej przede wszystkim przez powieść Henryka Sienkiewicza pt. Krzyżacy, zamek w Malborku miał i ma złą stawę. Tymczasem jest to niepowtarzalny przykład średniowiecznego warownego klasztoru rycerskiego, wysokiej klasy dzieło gotyckiej architektury z najwspanialszą rezydencją średniowiecznej Europy - Pałacem Wielkiego Mistrza. Należy także dodać, że malborski zamek dzięki wielu etapom rozbudowy znakomicie ilustruje rozwój techniki wojennej od XIII do XVII w. W zamian za pomoc w walkach przeciw pogańskim plemionom pruskim, książę Konrad Mazowiecki w 1226 r. przekazał Ziemię Chełmińską rycerskiemu zakonowi Marii Panny. W 1251 r. Krzyżacy zajęli pruski gród Zantyr w pobliżu dzisiejszego Malborka i zamierzali tu utworzyć siedzibę komturii. Uwagę ich zwrócił jednak znacznie dogodniejszy teren - otoczone bagnami i jeziorami wzgórze nad Nogatem mające bezpośrednie połączenie z handlowym szla kiem na Wiśle.
Właśnie tutaj w 1274 r. rozpoczęto budowę zamku, który nazwano Marien-burg, od imienia patronki zakonu. Pierwotna zabudowa zajęła obszar późniejszego Zamku Wysokiego. Postawiono obecne skrzydło północne ze skośnie umiejscowioną w narożniku północno-zachodnim bramą, z nadwieszonym otworem do rażenia przeciwnika z góry. W budynku znalazły się: kaplica, sypialnia, sala kapituły, więzienie i archiwum. Nieco później postawiono skrzydło zachodnie, z m.in. mieszkaniem komtura i skarbcem, a na początku XV w. skrzydło południowe, z m.in. sypialnią konwentu, oraz mur kurtynowy od strony wschodniej. Obronny ganek ze strzelnicami przebiegał w najwyższej partii murów, poniżej, w salach ostatniej kondygnacji znajdowały się spichrze, na pierwszym piętrze główne sale, zaś w przyziemiu część gospodarcza. Został więc utworzony otaczający dziedziniec czworobok o wymiarach ; ok. 60x55 m.
Jeszcze w pierwszych latach XIV w. z narożnika południowo-zachodniego wyprowadzono oparty na arkadach ganek do danskeru (wysunięta budowla ze strzelnicami broniąca murów z flanki, używana jako latryna), utworzono drugi pas murów z narożnymi basztami oraz międzymurze, przekopano fosy, a od północy założono przedzamcze. Miało ono plan czworoboczny, powierzchnię ok. 8000 m2 i otoczone zostało murem z bramą oraz fosami. Z tej pierwszej fazy budowy przechowały się różne dekoracyjne detale. Na ścianach na ogół surowej budowli znajdują się wzory wykonane z cegieł--zendrówek, z których tworzono m.in. fryzy arkadowe, brama wjazdowa ma granitowy portal ujęty archiwoltą złożoną z wielkich ceramicznych trójliści. Najbogatsze dekoracje powstały w kaplicy Najświętszej Marii Panny. Są to m.in. oprofilowane okna, maswerki, ceramiczny fryz arkadowy, resztki malowideł ściennych, a przede wszystkim Złota Brama - uskokowy, ceramiczny portal wejściowy, prowadzący z kruch-ty, zdobiony dekoracją roślinną, zwierzęcą oraz płaskorzeźbami Panien Mądrych i Głupich, Eklezji, Synagogi i Chrystusa-sędziego. W 1309 r. przybył z Wenecji wielki mistrz zakonu Zygfryd Feuchtwagen. Zlikwidowano wtedy urząd komtura, a Malbork stał się krzyżacką stolicą. Ze względu na dużą liczbę zgromadzonych wokół wielkiego mistrza dostojników, przystąpiono do przebudowy Zamku Wysokiego i przedzamcza. Prace budowlane objęły kaplicę, którą powiększono i dobudowano chór, a pod nim urządzono kryptę grobową wiel-
kich mistrzów, poświęconą św. Annie. W ten sposób w 1.1331 -1344 powstał duży (38x 14 m) kościół jednonawowy zamknięty od wschodu trójbocznie, ze sklepieniem gwiaździstym. Z kryptą łączą go dwa wejścia z rzeźbionymi portalami, zawierającymi w tympanonach płaskorzeźbione opowieści: południowy o znalezieniu Krzyża Świętego, Sądzie Ostatecznym i Wniebowstąpieniu, północny z Koronacją Najświętszej Marii Panny, Pokłonem Trzech Króli i Wniebowzięciem.
Około 1340 r. wzniesiono budynek skrzydła wschodniego z sypialniami, a dziedziniec otoczono krużgankami. Przebudowa przedzamcza trwała od ok. 1320 r. do poł. XIV w. i uformowano z niego Zamek Średni. Zabudowa otoczyła z trzech stron dziedziniec otwarty w kierunku Zamku Wysokiego oddzielony od niego murem i fosą. Wśród pomieszczeń tej aęści zamku znalazły się m.in. komnaty gościnne, dwie sale Wielkiej Komturii, Infirmeria (szpital), Wielki Refektarz, czyli Sala Rycerska oraz Pałac Wielkiego Mistrza. Prace budowlane przy pałacu zaczęły się w I. 1330-1340, ale formę rezydencji otrzymał w I. 1382-1399. Czterokondygnacyjny budynek został wtedy wysunięty w kierunku fosy. Elewację wschodnią od strony Nogatu ujęto w narożnikowe filary z wieloboany-mi wykuszami opartymi na
ozdobnych kroksztynach i zwieńczono zdobionym krenelażem. Środek tej elewacji skomponowano ze skarp przedzielonych parami kolumn, które znów przechodzą w skarpy połączone wyżej łękami, tworzącymi wnęki na wielkie prostokątne okna z maswerkami. Od strony dziedzińca elewacja pałacu także opatrzona jest skarpami i kolumnami, których kapitele zdobią figury fantastycznych zwierząt. Znakomite proporcje dwóch pomieszczeń - Refektarza Letniego i Zimowego - to przykład realizacji prawie idealnej gotyckiej architektury rezydencjonalnej. Mają one sklepienia o skomplikowanej sieci żeber spływających do środkowego słupa, a w Refektarzu Zimowym zachowały się resztki malowideł przedstawiających wielkich mistrzów zakonu. Komnaty wielkich mistrzów oddziela od refektarza niska sień z malowidłami wici roślinnej na sklepieniu.
Podobne znajdują się w sypialni i komnacie wielkiego mistrza. W tym skrzydle największą powierzchnię zajmuje Wielki Refektarz o sklepieniu gwiaździstym, wspartym trzech kolumnach, na których kapite spływają wiązki żeber tworząc palm Kolumny te mają rzeźbione bazy (m.i maski), a dwie z nich głowice ze sc nami bawiących się młodzieńców or z dziejów Pierwszych Rodziców, także znajduje się kamienny zwonr sklepienny przedstawiający Uciecz do Egiptu, a nad wejściem malow ny tympanon ze sceną Korona Marii (ok. 1370-1390 r.). Sa ta sprawia wrażenie niez kle wysokiej dzięki rozproszonemu oświetleniu pad jącemu z dwóch stron prz ostrołukowe okna na sklepienie i kolumny. Stwarzające iluzję wysokości w smukłe kolumny, filary słupy stosowano w wielu zamkowych pomieszczeniach, m.in. w refektarzu szpitala, gdzie filar ma głowicę z płaskorzeźbioną sce
ną walki Krzyżaków z Prusami, w narożnej sali Wielkiej Komturii o sklepieniu gwiaździstym czy w pomieszczeniach Komnat Gościnnych z rzędami slupów podtrzymujących sklepienia krzyżowo-żebrowe.
Wraz z budową Zamku Średniego nowe przedzamcze założono na północ od niego. Był to Zamek Niski otoczony murami z bramą, licznymi basztami wielobocznymi i kolistymi. Postawiono tu m.in. budynek tzw. karwanu (skład dział i wozów), wielki spichlerz i stajnie na 400 koni, ciąg budynków ze szpitalem i pomieszczeniami gospodarczymi oraz kościół św. Wawrzyńca (1358 r.). W 2 poł. XIV w. obwód murów obronnych objął więc wieloczłonowy układ przestrzenny, do którego należało także miasto ufortyfikowane w I. 1352-1383. Warto dodać, że otrzymało ono prawo chełmińskie w 1276 r. i od początku rozwijało się w cieniu zamku. Zespół zamkowy miał ok. 21 ha powierzchni, miasto zaś tylko ok. 10 ha, natomiast kubatura wszystkich zabudowań miejskich równała się zaledwie kubaturze Zamku Wysokiego.
Ostatni etap rozbudowy - to przede wszystkim zmiana systemu obronnego po 1410 r., polegająca na przystosowaniu go do broni palnej. Najpierw powstały umocnienia ziemne od północy i wschodu, następnie zespół murowanych bastei, a w I. 1616-1635, kiedy zamek był od 1457 r. jedną z siedzib królów polskich, wprowadzono ziemne bastiony zewnętrzne. Już na początku XIX w., kiedy znajdował się w rękach pruskich, zamek mal-borski uznano za pomnik historii. Od tego czasu wykonywane są tu prace zabezpieczające i konserwatorskie, a rekonstrukcję całego zespołu przeprowadził Konrad Steinbrecht w I. 1882--1921. Prace takie kontynuowane były po ostatniej wojnie, w czasie której zamek uległ znacznemu zniszczeniu. Głównym celem tych prac było przywrócenie mu historycznej formy, w wielu wypadkach zatartej w czasie zabiegów konserwatorskich w XIX w., także przebudów i zniszczeń. Spektakularnym zabiegiem techniczno--konserwatorskim było uratowanie w I. 1991-1993 zachodniej ściany Wielkiego Refektarza, która od wielu lat ulegała coraz większemu odchyleniu i przełamywaniu, co powodowało pękanie sklepień i groziło zawaleniem tego pomieszczenia. Od 1961 r. działa tu Muzeum Zamkowe, które zgromadziło różne kolekcje dzieł sztuki (rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne itd.). Interesująca jest część zbiorów reprezentująca wyroby z bursztynu, wykonywane przez dawnych i współczesnych artystów gdańskich. Innym rodzajem zbiorów są eksponowane w Wielkim Refektarzu militaria nawiązujące do dziejów zamku oraz związany z nim zbiór detali architektonicznych.
“ Serwis poświęcony zabytkom, turystyce i agroturstyce. Znajdziesz tutaj wiele ciekawostek oraz dowiesz się o interesujących miejscach. Serwis dopiero się rozwija, więc opisy niektórych miejsc mogą być niekompletne lub może ich jeszcze nie być. Staramy się aby codziennie, jakiś obiekt został dodany.
Zapraszamy do czytania”