Krzywa wieża w Pizie- Włochy


Słynna krzywa wieża w Pizie jest tak naprawdę dzwonnicą przykatedralną. Jest jedną z części składających się z katedry, dzwonnicy, baptysterium i cmentarza. Co to takiego jest baptysterium? Jest to cylindryczny budynek z marmuru. Znajduje się tam ambona, która jest rzeźbiona w sceny z życia Chrystusa. Jego budowę rozpoczęto w stylu romańskim a skończono w stylu gotyckim. Natomiast cmentarz nosi nazwę Campo Santo. Gotyckie arkady ozdobione są freskami, które przedstawiają piekło oraz sąd ostateczny. Cmentarz ten założono już na początku XII lub XIII wieku. Mimo że jest to cmentarz jego atmosfera jest nadzwyczaj spokojna. Gdyby krzywa wieża stała prosto pewnie nigdy nie zyskałaby takiej popularności. Podziwiają ją tłumy z różnych części świata. Zdaje się, że budowla ta lekceważy grawitację i wszelkie prawa fizyczne. Wieża ma 55m wysokości. Jej budowę rozpoczęto w 1173 roku, chociaż inskrypcja, która się na niej znajduje głosi, że w 1774 roku, lecz kalendarz Pizy wyprzedzał powszechnie przyjętą datę o rok. Budowę rozpoczęli dwaj architekci jednak nie ukończyli jej. Aż do drugiej połowy XIV wieku wieża ta nie miała bębna dzwonu. Wiele teorii powstało na temat tej wieży. Mówiono, że to pokaz umiejętności architektów. Teoria ta jest jednak mało prawdopodobna. Zwiedzając wieże trzeba wejść po 294 stopniach. Kiedy wchodzi się do góry czuje się działanie siły ciągnącej w jedną stronę. Co ciekawe, z każdym rokiem powiększa się kąt nachylenia wieży do podłoża. Wielu ludzi dziwi się, że ona dalej stoi. Podobno przeznaczono spora sumę na znalezienie jakiegoś sposobu by uratować wieżę. Budowla ta ma osiem kondygnacji, licząc razem z bębnem dzwonu. Sześć środkowych pięter otaczają galeryjki. Styl tej budowli jest znany, jako pizański styl romański. Ciekawostką jest, że Krzywą wieże wykorzystywał Galileusz do jednego ze swoich doświadczeń. Co to było za doświadczenie? Galileusz rzucał z wieży rozmaite przedmioty. Po co? Aby udowodnić, że przyrost prędkości będzie taki sam bez względu na ich masę. Galileusz udowodnił swoją teorię. Krzywa wieża w Pizie to idealne miejsce na doświadczenia szczególnie te związane z grawitacją, które budowla zdaje się lekceważyć. Krzywą wieżę zbudowano, jako dzwonnicę katedry, której budowa rozpoczęła się po bitwie morskiej w Palermo. Wtedy to Pizańczycy pokonali Saracenów. Krzywą wieże, co ciekawe, zbudowano na planie okręgu. Ma ona osiem kondygnacji, razem z bębnem dzwonu. Interesującym faktem jest to, że w galeryjkach znajduje się architektura muzułmańska lub bizantyjska. Muzułmańska jest szczególnie ciekawym zagadnieniem, gdyż nie do końca wiadomo, czy wolno stojące dzwonnice przy kościołach chrześcijańskich były wzorowane właśnie na muzułmańskich minaretach, czy odwrotnie. Obecnie odchylenie od pionu wynosi 4,6m. Kiedyś było to 4,3m. Ta więc nachylenie w zastraszającym tempie się powiększa. Jak na razie możemy podziwiać wieżę i dziwić się jak coś, co przekracza ludzie pojęcie, pojęcia fizyczne mogło zostać zbudowane i my możemy je podziwiać.
ZABYTKI W POLSCE
Zamek krzyżacki W narodowej świadomości, ukształto­wanej przede wszystkim przez powieść Henryka Sienkiewicza pt. Krzyżacy, za­mek w Malborku miał i ma złą stawę. Tymczasem jest to niepowtarzalny przykład średniowiecznego warowne­go klasztoru rycerskiego, wysokiej kla­sy dzieło gotyckiej architektury z naj­wspanialszą rezydencją średniowiecz­nej Europy - Pałacem Wielkiego Mi­strza. Należy także dodać, że malborski zamek dzięki wielu etapom rozbudowy znakomicie ilustruje rozwój techniki wojennej od XIII do XVII w. W zamian za pomoc w walkach prze­ciw pogańskim plemionom pruskim, książę Konrad Mazowiecki w 1226 r. przekazał Ziemię Chełmińską rycerskie­mu zakonowi Marii Panny. W 1251 r. Krzyżacy zajęli pruski gród Zantyr w pobliżu dzisiejszego Malborka i za­mierzali tu utworzyć siedzibę komturii. Uwagę ich zwrócił jednak znacznie do­godniejszy teren - otoczone bagnami i jeziorami wzgórze nad Nogatem ma­jące bezpośrednie połączenie z han­dlowym szla kiem na Wiśle. Właśnie tutaj w 1274 r. rozpoczęto bu­dowę zamku, który nazwano Marien-burg, od imienia patronki zakonu. Pier­wotna zabudowa zajęła obszar późniejszego Zamku Wysokiego. Po­stawiono obecne skrzydło północne ze skośnie umiejscowioną w narożniku północno-zachodnim bramą, z nad­wieszonym otworem do rażenia prze­ciwnika z góry. W budynku znalazły się: kaplica, sypialnia, sala kapituły, więzienie i archiwum. Nieco później postawiono skrzydło zachodnie, z m.in. mieszkaniem komtura i skarb­cem, a na początku XV w. skrzydło po­łudniowe, z m.in. sypialnią konwentu, oraz mur kurtynowy od strony wscho­dniej. Obronny ganek ze strzelnicami przebiegał w najwyższej partii murów, poniżej, w salach ostatniej kondygna­cji znajdowały się spichrze, na pierw­szym piętrze główne sale, zaś w przy­ziemiu część gospodarcza. Został więc utworzony otaczający dziedzi­niec czworobok o wymiarach ; ok. 60x55 m. Jeszcze w pierwszych latach XIV w. z narożnika południowo-zachodniego wyprowadzono oparty na arkadach ga­nek do danskeru (wysunięta budowla ze strzelnicami broniąca murów z flan­ki, używana jako latryna), utworzono drugi pas murów z narożnymi baszta­mi oraz międzymurze, przekopano fo­sy, a od północy założono przedzam­cze. Miało ono plan czworoboczny, po­wierzchnię ok. 8000 m2 i otoczone zo­stało murem z bramą oraz fosami. Z tej pierwszej fazy budowy przecho­wały się różne dekoracyjne detale. Na ścianach na ogół surowej budowli znajdują się wzory wykonane z cegieł--zendrówek, z których tworzono m.in. fryzy arkadowe, brama wjazdowa ma granitowy portal ujęty archiwoltą zło­żoną z wielkich ceramicznych trójliści. Najbogatsze dekoracje powstały w ka­plicy Najświętszej Marii Panny. Są to m.in. oprofilowane okna, maswerki, ceramiczny fryz arkadowy, resztki ma­lowideł ściennych, a przede wszystkim Złota Brama - uskokowy, ceramiczny portal wejściowy, prowadzący z kruch-ty, zdobiony dekoracją roślinną, zwie­rzęcą oraz płaskorzeźbami Panien Mą­drych i Głupich, Eklezji, Synagogi i Chrystusa-sędziego. W 1309 r. przybył z Wenecji wielki mis­trz zakonu Zygfryd Feuchtwagen. Zli­kwidowano wtedy urząd komtura, a Malbork stał się krzyżacką stolicą. Ze względu na dużą liczbę zgromadzo­nych wokół wielkiego mistrza dostoj­ników, przystąpiono do przebudowy Zamku Wysokiego i przedzamcza. Pra­ce budowlane objęły kaplicę, którą po­większono i dobudowano chór, a pod nim urządzono kryptę grobową wiel- kich mistrzów, poświęconą św. Annie. W ten sposób w 1.1331 -1344 powstał duży (38x 14 m) kościół jednonawowy zamknięty od wschodu trójbocznie, ze sklepieniem gwiaździstym. Z kryptą łą­czą go dwa wejścia z rzeźbionymi po­rtalami, zawierającymi w tympano­nach płaskorzeźbione opowieści: połu­dniowy o znalezieniu Krzyża Świętego, Sądzie Ostatecznym i Wniebowstąpie­niu, północny z Koronacją Najświętszej Marii Panny, Pokłonem Trzech Króli i Wniebowzięciem. Około 1340 r. wzniesiono budynek skrzydła wschodniego z sypialniami, a dziedziniec otoczono krużgankami. Przebudowa przedzamcza trwała od ok. 1320 r. do poł. XIV w. i uformowa­no z niego Zamek Średni. Zabudowa otoczyła z trzech stron dziedziniec otwarty w kierunku Zamku Wysokiego oddzielony od niego murem i fosą. Wśród pomieszczeń tej aęści za­mku znalazły się m.in. komnaty gościnne, dwie sale Wielkiej Komturii, Infirmeria (szpital), Wielki Refektarz, czyli Sala Rycerska oraz Pałac Wiel­kiego Mistrza. Prace budow­lane przy pałacu zaczęły się w I. 1330-1340, ale formę rezydencji otrzymał w I. 1382-1399. Czterokon­dygnacyjny budynek został wtedy wysunięty w kierunku fosy. Elewację wschodnią od strony Nogatu ujęto w naroż­nikowe filary z wieloboany-mi wykuszami opartymi na ozdobnych kroksztynach i zwieńczono zdobionym krenelażem. Środek tej ele­wacji skomponowano ze skarp prze­dzielonych parami kolumn, które znów przechodzą w skarpy połączone wyżej łękami, tworzącymi wnęki na wielkie prostokątne okna z maswerkami. Od strony dziedzińca elewacja pałacu tak­że opatrzona jest skarpami i kolumna­mi, których kapitele zdobią figury fan­tastycznych zwierząt. Znakomite pro­porcje dwóch pomieszczeń - Refekta­rza Letniego i Zimowego - to przy­kład realizacji prawie idealnej gotyc­kiej architektury rezydencjonalnej. Ma­ją one sklepienia o skomplikowanej sieci żeber spływających do środkowe­go słupa, a w Refektarzu Zimowym za­chowały się resztki malowideł przed­stawiających wielkich mistrzów zako­nu. Komnaty wielkich mistrzów od­dziela od refektarza niska sień z malo­widłami wici roślinnej na sklepieniu. Podobne znajdują się w sypialni i kom­nacie wielkiego mistrza. W tym skrzydle największą powierzch­nię zajmuje Wielki Refektarz o skle­pieniu gwiaździstym, wspartym trzech kolumnach, na których kapite spływają wiązki żeber tworząc palm Kolumny te mają rzeźbione bazy (m.i maski), a dwie z nich głowice ze sc nami bawiących się młodzieńców or z dziejów Pierwszych Rodziców, także znajduje się kamienny zwonr sklepienny przedstawiający Uciecz do Egiptu, a nad wejściem malow ny tympanon ze sceną Korona Marii (ok. 1370-1390 r.). Sa ta sprawia wrażenie niez kle wysokiej dzięki rozpro­szonemu oświetleniu pad jącemu z dwóch stron prz ostrołukowe okna na skle­pienie i kolumny. Stwarza­jące iluzję wysokości w smukłe kolumny, filary słupy stosowano w wielu zamkowych pomieszcze­niach, m.in. w refektarzu szpitala, gdzie filar ma gło­wicę z płaskorzeźbioną sce­ ną walki Krzyżaków z Prusami, w na­rożnej sali Wielkiej Komturii o sklepie­niu gwiaździstym czy w pomieszcze­niach Komnat Gościnnych z rzędami slupów podtrzymujących sklepienia krzyżowo-żebrowe. Wraz z budową Zamku Średniego no­we przedzamcze założono na północ od niego. Był to Zamek Niski otoczo­ny murami z bramą, licznymi basztami wielobocznymi i kolistymi. Postawiono tu m.in. budynek tzw. karwanu (skład dział i wozów), wielki spichlerz i staj­nie na 400 koni, ciąg budynków ze szpitalem i pomieszczeniami gospo­darczymi oraz kościół św. Wawrzyńca (1358 r.). W 2 poł. XIV w. obwód mu­rów obronnych objął więc wieloczło­nowy układ przestrzenny, do którego należało także miasto ufortyfikowane w I. 1352-1383. Warto dodać, że otrzymało ono prawo chełmińskie w 1276 r. i od początku rozwijało się w cieniu zamku. Zespół zamkowy miał ok. 21 ha powierzchni, miasto zaś tyl­ko ok. 10 ha, natomiast kubatura wszystkich zabudowań miejskich rów­nała się zaledwie kubaturze Zamku Wysokiego. Ostatni etap rozbudowy - to przede wszystkim zmiana systemu obronnego po 1410 r., polegająca na przystoso­waniu go do broni palnej. Najpierw powstały umocnienia ziemne od pół­nocy i wschodu, następnie zespół mu­rowanych bastei, a w I. 1616-1635, kiedy zamek był od 1457 r. jedną z sie­dzib królów polskich, wprowadzono ziemne bastiony zewnętrzne. Już na początku XIX w., kiedy znajdo­wał się w rękach pruskich, zamek mal-borski uznano za pomnik historii. Od tego czasu wykonywane są tu prace zabezpieczające i konserwatorskie, a rekonstrukcję całego zespołu przepro­wadził Konrad Steinbrecht w I. 1882--1921. Prace takie kontynuowane były po ostatniej wojnie, w czasie której za­mek uległ znacznemu zniszczeniu. Głównym celem tych prac było przy­wrócenie mu historycznej formy, w wielu wypadkach zatartej w czasie zabiegów konserwatorskich w XIX w., także przebudów i zniszczeń. Spek­takularnym zabiegiem techniczno--konserwatorskim było uratowanie w I. 1991-1993 zachodniej ściany Wielkiego Refektarza, która od wielu lat ulegała coraz większemu odchyle­niu i przełamywaniu, co powodowało pękanie sklepień i groziło zawaleniem tego pomieszczenia. Od 1961 r. działa tu Muzeum Zamko­we, które zgromadziło różne kolekcje dzieł sztuki (rzeźba, malarstwo, rze­miosło artystyczne itd.). Interesująca jest część zbiorów reprezentująca wy­roby z bursztynu, wykonywane przez dawnych i współczesnych artystów gdańskich. Innym rodzajem zbiorów są eksponowane w Wielkim Refektarzu militaria nawiązujące do dziejów za­mku oraz związany z nim zbiór detali architektonicznych.



Cytat dnia

“ Serwis poświęcony zabytkom, turystyce i agroturstyce. Znajdziesz tutaj wiele ciekawostek oraz dowiesz się o interesujących miejscach. Serwis dopiero się rozwija, więc opisy niektórych miejsc mogą być niekompletne lub może ich jeszcze nie być. Staramy się aby codziennie, jakiś obiekt został dodany.

Zapraszamy do czytania”