Pielgrzymki jako turystyka religijna

Pielgrzymki jako turystyka religijna


Turystykę podzielić można na bardzo wiele rodzajów – jednym z nich jest turystyka religijna. Ta z kolei posiada kilka form. Tą chyba najbardziej znaną jest pielgrzymka. Mówiąc najogólniej, jest to podróż, której cele są religijne – odbywa się ją zwykle do jakiegoś świętego miejsca, czyli takiego, które dla wyznawców danej wiary jest z pewnych powodów bardzo ważne i szczególne. Motywy pielgrzymowania są bardzo różne. Przede wszystkim chodzi tutaj o to, że w taki sposób pragnie się zadośćuczynić za popełnione grzechy albo też chce się prosić o ważne dla siebie rzeczy, takie jak chociażby zdrowie. W bardzo też wielu przypadkach wyruszenie w tego rodzaju podróż jest swoistą formą podziękowania za pozytywne i szczęśliwe wydarzenia w życiu – mogą to być dla przykładu narodziny dziecka czy dobrze zdany ważny egzamin. Pielgrzymować można zarówno indywidualnie, jak i w grupach. Organizatorami takich zbiorowych pielgrzymek są religijne instytucje. Poza tym nie ma żadnych przeszkód co do tego, aby pątnicy indywidualni przyłączali się podczas swojej podróży do zorganizowanych grup. Tradycja pielgrzymowania jest bardzo długa, jej korzenie sięgają jeszcze bowiem czasów starożytnych. W tamtych czasach już w Egipcie panował zwyczaj przemieszczania się z miejsca na miejsce z pobudek religijnych właśnie. Tak samo działo się także w Grecji, w mniejszym natomiast stopniu w Rzymie. Także i mieszkańcy krajów Bliskiego Wschodu już od wieków wyruszali w pielgrzymki. Są takie religie, których wyznawcy muszą obowiązkowo wybrać się w podróż do najważniejszego dla tej religii miejsca świętego. Najlepszym przykładem będą w tym miejscu muzułmanie, w przypadku których podróż do Mekki chociaż raz w życiu jest obligatoryjna. W naszym kraju natomiast najważniejszą pielgrzymką jest oczywiście sierpniowa pielgrzymka na Jasną Górę w Częstochowie mająca charakter ogólnopolski. Generalnie rzecz biorąc, każda z religii posiada swoje własne miejsca święte. Dla przykładu dla Żydów najważniejszym z takich miejsc jest znajdująca się w Jerozolimie Ściana Płaczu. Katolicy również mają takich miejsc bardzo dużo, żeby wymienić chociażby Asyż czy znajdujący się w Hiszpanii grób świętego Jakuba oraz znajdujące się w Rzymie groby świętych Piotra i Pawła. Tradycje pielgrzymowania do tych właśnie miejsc są naprawdę bardzo długie, albowiem sięgają one jeszcze wczesnego okresu średniowiecza. W naszym natomiast kraju – pomijając powyżej już wspominaną Jasną Górę – pielgrzymuje się także między innymi do Łagiewnik, Kalwarii Zebrzydowskiej, Lichenia, na Górę Świętej Anny oraz do Świętej Lipki. Oczywiście, miejsc będących celem naszych rodzimych pielgrzymek wymienić można zdecydowanie więcej. Jeżeli chodzi o wiek pątników, to nie ma w tym zakresie żadnych ograniczeń – każdy, kto tylko czuje się na siłach może się w taką podróż wybrać. Tak więc dotyczy to zarówno osób młodych, jak i tych w podeszłym wieku, wbrew temu, co się mówi o odwracaniu się młodych osób od religii, mnóstwo takich ludzi jednak pielgrzymuje.
ZABYTKI W POLSCE
Katedra św. Jana Chrzciciela Miejscem, w którym narodził się Wro­cław była dawna wyspa zwana Ostrowiem Tumskim. Wśród wielu in­nych odrzańskich wysepek właśnie tutaj, na skrzyżowaniu szlaków han­dlowych z południa na północ, roz­wijała się osada plemienna Ślężan, następnie należąca do państwa Wielkomorawskiego, potem czeskie­go, a w poł. X w. włączona do Pol ski. Już w IX w. stał tu otoczo­ny osadą niewielki gród obron­ny, w X w. gród miał obwaro­wane podgrodzie; z tego czasu pochodzą zapewne relikty ko­ścioła znalezione w 1996 r. W 1000 r. założone zostało bi­skupstwo i zbudo­wano katedrę św. Jana Chrzciciela. Tego faktu dotyczy wzmianka w pisa­nej od 1012 r. kro­nice biskupa mer-seburskiego Thiet-mara, który wymie­nił także nazwę osady: Wortizlava. Inicjatorem budo­wy pierwszej kate­dry był Bolesław Chrobry. Być może była to dwuwie-żowa bazylika z absydą, stojąca na miejscu zachodniej czę­ści obecnej budowli. W następnym stuleciu kościół został rozbu­dowany w kierunku wschodnim. Prace bu­dowlane rozpoczął bi­skup Walter z Malon-ne, zakończył biskup Żyrosław u schył­ku XII w. Odkryte relikty romań­skie wskazują, że byta to trójnawowa bazylika dwu-wieżowa z transeptem i prezbiterium zamkniętym półkolistą absydą. Pod prezbiterium znaleziono fundamenty krypty z resztkami posadzki, zaś archi­tektoniczne detale, jak np. figura św. Jana Chrzciciela (dziś w północnej ścianie kościoła), fragmenty zdobio­nych kolumn, rzeźby lwów - świadczą o bogatym plastycznym wyposażeniu drugiej katedry. Następna przebudo­wa rozpoczęta się w okresie wczesne­go gotyku. W I. 1244-1272 postawio­no nowe prostokątne prezbiterium z dwiema niskimi wieżami wschodni­mi; z niewielkimi zmianami przetrwało ono do dziś. Według historyków archi­tektury nawiązuje do rozwiązań stoso- wanych przez zakon cysterski, przede wszystkim ze względu na wprowadze­nie dwóch naw. Jednocześnie zbudo­wano ambit-obejście, które później zo­stało obudowane kaplicami. Uwagę zwracają duże okna doskonale oświe­tlające wnętrze. Zachowała się m.in. elewacja wschodnia z wielkim oknem na poddaszu, granitowy fryz z moty­wem roślinnym na elewacjach bocz­nych, dekoracyjna rzeźba zworników sklepień (wizerunki świętych) i głowic filarów, a przede wszystkim sama kon­strukcja z ogromnymi przyporami prze-noszącymi ciężar sklepień na skarpę nawy bocznej. Od końca XIII w. trwała budowa go- j tyckiej części zachodniej. Powstały wtedy nawy i dolne części wież, na szczycie zachodnim umieszczono ze­gar (1373 r.), a na osi prezbiterium po-.Jl wstała pierwsza kaplica boczna zwa-1 na Mariacką (1361 r.). Fundował ją i biskup Przecław (zm. 1376), który został tu pochowany w znajdującym się na środku nawy sarkofagu z rzeźbą leżącego zmarłego. W tym stuleciu 1 zbudowano też kaplice przy nawie południowej, a w następnym - przy pół­nocnej. W 1470 r. dobudowano za­chodni przedsionek o sklepieniu krzyżowym z dwoma filarami. Jego ściany udekorowano licznymi figurami i zdo­bionymi kolumnami. W XV w. powstał też portyk północnej elewacji wsparty na dwóch kolumnach; w nim umiszczono romańską figurę św. Jana Chrzciciela. W 1517 r. powstało w katedrze jedno z najwcześniejszych dzieł renesanso­wych na Śląsku - portal wejścia z pre­zbiterium do zakrystii. Ujęty został wy­smukłymi węgarami z pilastrami o roz­budowanych cokołach i głowicach, zaś na rozwiniętym belkowaniu umiesz­czono tympanon ze sceną ścięcia św. Jana Chrzciciela. Obok tego patrona katedry i diecezji wrocławskiej widoczna jest postać fun­datora portali - biskupa Jana V Turzona, wę­gierskiego humanisty i mecenasa sztuki. Przypuszczalnym twór­cą portalu był artysta włoski. Z posta­cią Jana V wiąże się także renesanso­wy przyścienny nagrobek wykonany w 1537 r. Nie zachowała się jego obu­dowa, ale wiemy, że wokół cokołu z le­żącą postacią biskupa znajdowało się pięć kolumn podtrzymujących balda­chim zwieńczony tablicami inskrypcyj-nymi oraz figurkami aniołów. Najpoważniejsza przebudowa katedry - przede wszystkim wnętrz - nastąpiła w okresie baroku. Powstały wtedy ka­plice, z których dwie: Najświętszego Sakramentu z 1672 r. i św. Elżbiety z 1700 r. należą do najpiękniejszych. Twórcą pierwszej był włoski artysta Carlo Rossi, działający w Oławie, a od 1672 r. we Wrocławiu. Zaadaptował on kaplicę gotycką, która otrzymała niską, spłaszczoną kopułę dźwigającą ma­sywną latarnię z hełmem i krzyżem. Wnętrze kopuły zdobią kasetony ze złoconymi rozetami, zaś jej podstawę pokrywa dekoracja roślinna z kartusza­mi i puttami, która przechodzi na arka­dę między kaplicą i nawą. Z tą obfitą dekoracją aęści górnej kontrastują ściany boczne opatrzone tylko lizena-mi. Druga kaplica przy północno-wschodnim narożniku ambitu jest pierwszą na Śląsku budowlą baroko­wą. Sama kaplica ma plan wydłużone­go prostokąta, natomiast kopuła usy­tuowana poprzecznie do osi jest elip­tyczna. Po obu stronach przylegają do niej sklepienia beczkowe. W ten spo­sób twórca kaplicy - związany z bisku­pim dworem włoski artysta Giacomo Scianzi - osiągnął wrażenie dynamicz­nego centralnego wnętrza. Wyjątkowa klasa artystyczna widoczna jest w wy­posażeniu: ołtarz z figurą św. Elżbiety, u stóp której kłębią się figury aniołków, nagrobek fundatora kaplicy kardynała Fryderyka Heskiego (zm. 1682), jego popiersie nad portalem wejściowym i wreszcie malowidła na kopule, rów­nież wykonane przez Scianziego. Podobna eliptyczna kopuła, ale umie­szczona wzdłuż głównej osi, znajduje się w kaplicy Bożego Ciała, którą zbu­dował architekt Jan Bernard von Erlach w I. 1716-1724. Barokowy ołtarz usy­tuowany został w otoczonej kolumna­mi wnęce, a ściany kaplicy podzielono czterema portalami (trzema ślepymi). W XIX i XX w. nastąpiły niezbyt korzy­stne zmiany zacierające gotycko-baro­kowe formy katedry, m.in. przebudo­wano wschodni szczyt w stylu neo­gotyckim, obniżono wieże, zmieniono barokowe hełmy. W 1945 r. katedra została zniszczona w 70%, a przy jej odbudowie nie uniknięto błędów (np. w przypadku architektonicznych podziałów prezbiterium). Później, kiedy dalszy ciąg renowacji poprzedzono do­kładnymi badaniami archeologicznymi, starano się przywrócić budowli jej war­tości historyczne przez usuwanie róż­nych przemurowań i eksponowanie odkrytych fragmentów. Pod prezbite­rium, w wyniku prac w I. 1995-1996, powstała ekspozycja reliktów romań­skich z budowli poprzedzających kate­drę gotycką, m.in. resztek murów wspomnianego kościoła z X w. i pierw­szej katedry z 1000 r.



Cytat dnia

“ Serwis poświęcony zabytkom, turystyce i agroturstyce. Znajdziesz tutaj wiele ciekawostek oraz dowiesz się o interesujących miejscach. Serwis dopiero się rozwija, więc opisy niektórych miejsc mogą być niekompletne lub może ich jeszcze nie być. Staramy się aby codziennie, jakiś obiekt został dodany.

Zapraszamy do czytania”