Turystyka

Szlaki turystyczne

M�wi�c o turystyce, bardzo cz�sto przy tej okazji zetkn�� si� mo�na z okre�leniem takim jak szlaki turystyczne. Zdecydowanie najwa�niejsz� role odrywaj� one przy turystyce kwalifikowanej, nie mniej jednak nie wolno ich ogranicza� tylko i wy��cznie do niej. Poprzez szlak turystyczny rozumie� nale�y tras� o charakterze wycieczkowym, kt�ra odznacza si� przede wszystkim tym, �e jest oznakowana. Dzi�ki temu wiadomo w jaki spos�b przebiega. Szlaki turystyczne podzieli� mo�na na bardzo wiele rodzaj�w � wszystko uzale�nione jest w tym momencie od tego, co dok�adnie zostanie przyj�te za kryterium podzia�u. W zwi�zku z tym wyszczeg�lni� mo�na takie szlaki jak dla przyk�adu przyrodnicze, g�rskie, rowerowe, pielgrzymkowe, je�dzieckie, krajoznawcze, historyczne i mn�stwo innych. Okre�lenie �szlak turystyczny� kojarzy si� najcz�ciej z g�rami, nie mniej jednak nie nale�y zapomina�, �e takie trasy przebiegaj� nie tylko przez regiony g�rskie. Znakowanie szlak�w turystycznych ma na celu kilka rzeczy. W g��wnej mierze chodzi o to, aby tury�ci mieli u�atwione doj�cie do miejsca, kt�re z r�nych wzgl�d�w warte jest tego, aby je zobaczy�. Po drugie jest to robione w trosce o bezpiecze�stwo turyst�w � zw�aszcza w g�rach. W naszym kraju przyj�te s� pewne standardy odno�nie znakowania. I tak dla przyk�adu w przypadku szlak�w pieszych barwa znak�w nie ma niczego wsp�lnego z tym, jak trudny jest dany szlak. Inaczej to wygl�da natomiast w przypadku szlak�w narciarskich, gdzie w�a�nie po kolorze poznaje si� stopie� trudno�ci szlaku. Generalnie rzecz bior�c, kolor czerwony s�u�y zawsze do oznaczania g��wnego szlaku. Barw� niebiesk� natomiast oznacza si� te trasy, kt�rych pokonanie zajmuje du�o czasu. Kolory zielony oraz ��ty wykorzystywane s� za� do oznaczania szlak�w ��cz�cych, kt�re charakteryzuj� si� tym, �e s� one kr�tkie. Kr�tkie s� tak�e tak zwane szlaki doj�ciowe, do znakowania kt�rych wykorzystywany jest kolor czarny. W naszym kraju obowi�zuj� te� specjalne przepisy dotycz�ce znakowania tych tras, kt�re przebiegaj� przez teren park�w narodowych (w Polsce s� dwadzie�cia trzy takie parki). Tutaj prawo do znakowania ma tylko i wy��cznie Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Poza tym oczywi�cie szlaki oznakowane przez PTTK znajduj� si� te� i w wielu innych miejscach. W praktyce tym szlakom, kt�re s� oznakowane, towarzyszy przyjazna dla turyst�w infrastruktura. To nie tylko tablice informacyjne, ale te� mi�dzy innymi takie miejsca, w kt�rych przez chwil� mo�na odpocz��. Znanych szlak�w turystycznych przebiegaj�cych przez teren naszego kraju wymieni� mo�na naprawd� sporo, �eby wspomnie� chocia�by takie nazwy jak Szlak Orlich Gniazd, G��wny Szlak G�r �wi�tokrzyskich, Szlak Nadmorski, Droga �wi�tego Jakuba, Szlak Zamk�w Piastowskich i mn�stwo innych. Spe�niaj� one tak�e bardzo wa�n� funkcj� dydaktyczn� � s� znakomitym uzupe�nieniem lekcji historii i je�eli tylko m�odzie� ma takie mo�liwo�ci, to powinna w takich w�a�nie lekcjach uczestniczy�. Warto zatem uczniom takie mo�liwo�ci stwarza�.
ZABYTKI W POLSCE
Ko�ci� parafialny Bo�ego Cia�a Historycy architektury s� zdania, �e parafialny ko�ci� Bo�ego Cia�a w Bie�czu jest najwybitniejszym p�nogotyc-kim dzie�em na terenie Ma�opolski. Stawiano go etapami: w ko�cu XV w. zbudowano prezbiterium, a do 1521 r. - korpus g��wny. Powsta�a ceglana, przysadzista budowla o wyra�nie wy�dzielonym prezbiterium z czterema w�skimi prz�s�ami, zamkni�te trzema �cianami absydy. Do niej dostawiono kwadratowy korpus halowy z trzema nawami, pi�cioma prz�s�ami i dwoma rz�dami niskich kaplic po bokach. Skomplikowane sklepienie, zwane sieciowym, wspieraj� o�mio boczne ciosowe s�upy z renesansowymi bazami i kapitelami; kaplice maj� sklepienia krzy�owo-�e-browe. Ko�ci� postawiono u podn�a g�ry zwanej Zamkow�. W�a�nie tu powsta� Biecz: w XI�XII w. by� to drewniany gr�d z podgrodziem, w XIII w. powsta� murowany zamek. Od ko�ca XV w., przez wiele lat, zgodnie z kr�lewskim poleceniem zamek by� rozbierany, bo�wiem funkcj� przygranicznej twierdzy przej�to miasto. Ko�ci� znalaz� si� w obr�bie fortyfi�kacji, przy jednym z dw�ch g��w�nych wjazd�w do miasta, od strony Gorlic. Na pocz�t�ku XVI w. obron�no�� tego miejsca zwi�kszy�a baszta - obecnie jest to dzwonnica z za�chowanymi okien�kami strzelniczymi, zdobiona u g�ry fi�guralnymi sgraffitami (Matka Boska z Dzieci�tkiem, anio�owie, �w. Wac�aw, �w. Barbara, na tarczy litera �B" -Biecz). Warto doda�, �e miasta broni�o 17 baszt-wie�, a najmocniej by�a ufor�tyfikowana jego cz�� zachpdnia z ko��cio�em. W �redniowieczu Biecz zwany by� �Ma�ym Krakowem" - Pan/a Craco-via. Nale�y bowiem zdawa� sobie spra�w�, �e miasto le�a�o na przeci�ciu dr�g handlowych z W�gier, Rusi i �l�ska, a od ko�ca XII w. pe�ni�o funkcj� kaszte�lanii. Zamo�no�� mieszka�c�w Biecza, trudni�cych si� przede wszystkim ku-piectwem i rzemios�em (sukiennictwo, p��ciennictwo, krawiectwo, szewstwo, z�otnictwo, itd.), odzwierciedla wyposa��enie �wi�tyni Nale�� do niego zachowane do dzisiaj stalle, wykonane przez miejscowych stolarzy w XV w. Byli to w�a�ciwie sny-cerze-arty�ci - niezwyk�a ko�cielna �a�wa ich dzie�a pokryta zosta�a subteln� ornamentyk� umieszczon� na tzw. za�pieckach, powy�ej sze�ciu miejsc do siedzenia. Pola zapieck�w pokryte s� p�asko rze�bion� dekoracj� ro�linn� i geometryczn�. S� to nieregularnie wij�ce si� ga��zki, powtarzane ryt�micznie potr�jne li�cie i rozety. Na dw�ch polach widoczne s� otoczone ro�linnymi splotami herby: Odrow�� z he�mem i pi�ropuszem oraz Habdank ze znakiem w kszta�cie litery �W"; na�le�a�y one zapewne do fundator�w. Zachowa�y si� nik�e �lady polichro�mii, co �wiadczy, �e �awa by�a niegdy� malowana m.in. kolorem czerwonym i ��tym. Z tego gotyckiego mebla nie przetrwa� pulpit - przedpiersie. Innym obiektem gotyckim jest �cienna sza�fka w zakrystii z rze�bionym w desce fryzem ozdobionym herbem Zadora i �aci�skim napisem, �e nale�a�a do o�tarza �w. Miko�aja; wyrze�biona zo�sta�a tak�e data -1497. W takich przy-ottarzowych szafkach przechowywano m.in. szaty i naczynia liturgiczne. Tak o�tarz, jak i szafka by�y wi�c fundacj� rodziny piecz�tuj�cej si� herbem Za�dora - g�owa Iwa wydmuchuj�ce�go z paszczy pi�� p�omieni. Z te�go samego okresu pochodzi �wiecznik w formie bogato rze�bionej kolumny zdobionej ro�linn� wici�, a na g�owicy motywem ptak�w. Nieco wcze�niej, w 1459 r. powsta�a spi�owa chrzcielnica w formie kieli�cha, gotyckie s� tak�e �elazne drzwi w przej�ciu z prezbiterium do zakrystii, umieszczone w p�nogotyckim porta�lu. Pozosta�e zabytki z tego okresu -np. pulpit dekorowany p�askorze�b� ptaka, oraz obrazy - zosta�y wywiezio�ne przez Niemc�w w 1944 r. W �wiat zupe�nie innych dozna� este�tycznych wprowadzaj� stalle stoj�ce pod ko�cielnym ch�rem. Powsta�y ju� w epoce renesansu, zapiecek i front pulpitu zdobi� arkady, kt�rych pola wype�niaj� malowane wazony z kwia�tami, za� na g�rze zapiecka znajduj� si� rze�bione w medalionach ludzkie g�owy; zwraca uwag� realizm twarzy nale��cych zapewne do bieckich mie�szczan. Na fryzie baldachimu, obok cy�tatu z psalmu i listu �w. Jana, umie�szczona zosta�a data: Anno Domini 1594. Znakomitym dzie�em snycerskim jest p�norenesansowy o�tarz g��wny z 1604 r. Ta rze�biarska, polichromo�wana kompozycja roz�o�ona zosta�a na trzech kondygnacjach podzielonych licznymi kolumnami, wn�kami, gzym�sami. Wype�niaj� j� sceny z Nowego Testamentu, pos�gi �wi�tych, maszka�rony itd. W o�tarz wkomponowany jest obraz Op�akiwanie Chrystusa (Zdj�cie z Krzy�a) wykonany w XVI w. we W�o�szech, sprowadzony do Biecza przez kt�rego� z zamo�nych mieszczan. W latach osiemdziesi�tych XX w. obraz zosta� ukradziony - odnaleziono go w... stodole. Renesansowe s� tak�e dwie �awy �wieckie zdobione polichro�mi� (kwiaty, ryby, ornament geome�tryczny); na jednej z nich widnieje po�sta� kr�la, g�owa anio�a i he�my. Nad obrazem znajduje si� gotycka rze�ba Za�ni�cie Naj�wi�tszej Marii Panny .Jeszcze bogatsze formy w sztuce poja�wi�y si� w p�nym renesansie, kiedy dekoracje zacz�y nabiera� cech baro�kowych. W tym czasie powsta�y na�st�pne stalle znajduj�ce si� w prezbi�terium. Na niezwyk�e bogactwo ich dekoracji sk�adaj� si� motywy rze��biarskie, architektoniczne, figuralne, ro�linne, wzbogacone wielobarwn� polichromi�. Pojawiaj� si� profilowa�ne kolumny, pilastry, kasetony, figury �wi�tych nad ka�dym siedzeniem, ka�riatydy. Stalle te wykonano w 1 po�. XVII w., podobnie jak muzyczn� skrzyni�. Jest to wyj�tkowy zabytek sztuki zdobniczej w Polsce. S�u�y� do przechowywania ewangelii i �piewni�k�w religijnych, umieszczanych we�wn�trz skrzyni oraz do ich odczytywa�nia na obrotowym pulpicie w formie �ci�tego ostros�upa. Na drzwiczkach skrzyni znajduje si� p�askorze�ba przedstawiaj�ca patron�w miasta -�w. Piotra i �w. Paw�a - kt�rzy trzyma�j� tarcz� z liter� �B" (Biecz) oraz dat� 1633. Na innych bokach skrzyni przedstawione s� sceny ilustruj�ce �y�cie muzyczne: tr�bacze, grajek bij�cy w b�ben, grajkowie z fagotem, ro�giem i puzonem, kt�rymi kieruje wpa�trzony w nuty dyrygent, muzykant graj�cy na pokojowych organach z miechem poruszanym przez pomoc�nika, oraz dw�ch innych muzyk�w graj�cych na instrumencie skrzypco�wym. Na pulpicie powtarza si� litera �B", s� te� p�askorze�by �wi�tych i rozbudowany ornament, a ca�y me�bel zdobi� gmerki bieckich mieszczan, kt�rzy ufundowali to arcydzie�o. Tak�e kaplice by�y fundowane przez bieckie cechy (szewc�w, stolarzy) i ro�dy (Lig�z�w, Bonar�w). Na przyk�ad kaplica zwana Kromerowsk�, ufundo�wana przez osiad�y w Bieczu od XV w. r�d Kromer�w, z epitafium biskupa warmi�skiego Marcina Kromera (zm. 1589), kr�lewskiego sekretarza, histo�ryka, kronikarza. Inny mieszkaniec Bie�cza, bardzo zas�u�ony dla rozwoju mia�sta starosta Miko�aj Lig�za doczeka� si� w 1572 r. alabastrowego renesanso�wego nagrobka. Liczne wmurowane w �ciany �wi�tyni epitafia renesanso�we i barokowe, cz�sto malowane, na�le�� do kupc�w lekarzy rajc�w Wyposa�enie bieckiej �wi�tyni to spu��cizna kilku epok, z kt�rych najwcze��niejsze - to gotyk, renesans i barok. Aby jednak obraz wn�trza sta� si� w miar� dok�adny trzeba wymieni� je�szcze polichromi� na �cianach prezbi�terium, kt�r� zaprojektowa� i wykona� W�odzimierz Tetmajer na pocz�tku XX w.

Cytat dnia

“ Serwis po�wi�cony zabytkom, turystyce i agroturstyce. Znajdziesz tutaj wiele ciekawostek oraz dowiesz si� o interesuj�cych miejscach. Serwis dopiero si� rozwija, wi�c opisy niekt�rych miejsc mog� by� niekompletne lub mo�e ich jeszcze nie by�. Staramy si� aby codziennie, jaki� obiekt zosta� dodany.

Zapraszamy do czytania”

Najpi�kniejsze cuda �wiata

Cud

Newgrange � Irlandia

Stonehenge � Anglia

Centrum Pompidou � Francja

Wielka Piramida � Egipt

Terakotowa armia � Chiny

Pa�ac Topkapi � Turcja

G�ra Rushmore � USA

Tad�- Mahal � Indie

�wi�tynia Minakszi- Indie

Miasto Zakazane � Chiny