Turystyka
Turystyczne loty w kosmos

Turystyka nie jest w ¿adnym wypadku zjawiskiem, które da siê wbiæ w jakieœ w¹skie ramy – nie ma nawet takiej mo¿liwoœci, poniewa¿ ogólny postêp i w tym zakresie przynosi nieustannie coœ nowego. Najlepszym na to przyk³adem mo¿e byæ w tym miejscu chocia¿by turystyka kosmiczna, o której to na przestrzeni ostatnich kilku lat jest bardzo g³oœno. O podró¿owaniu w kosmos ludzie marzyli ju¿ id stuleci. Nie mniej jednak wyprawy w kosmiczn¹ przestrzeñ sta³y siê mo¿liwe dopiero we wspó³czesnych czasach – a mówi¹c precyzyjniej, w wieku dwudziestym. Przy okazji lotów w kosmos maj¹cych charakter ca³kowicie naukowy oraz badawczy zaczê³y siê pojawiaæ tak¿e myœli o wyprawach tam tylko i wy³¹cznie dla przyjemnoœci, z chêci prze¿ycia czegoœ naprawdê bardzo niesamowitego. Od mniej wiêcej kilku lat jest to mo¿liwe, aczkolwiek jak siê nietrudno domyœliæ, jest to przyjemnoœæ zarezerwowana póki co dla najbogatszych tego œwiata – i nale¿y siê spodziewaæ, ¿e bardzo d³ugo tak w³aœnie pozostanie. Kosmiczna wycieczka to bowiem wydatek liczony w milionach dolarów – i to grubych milionów. Pierwszym cz³owiekiem, który w kosmos polecia³ dla przyjemnoœci, aby spe³niæ w³asn¹ zachciankê by³ Amerykanin Dennis Tito. Wydarzenie mia³o miejsce lat temu dziewiêæ – za siedem dni spêdzonych w Miêdzynarodowej Stacji Kosmicznej zap³aci³ on dwadzieœcia milionów dolarów. Rok póŸniej w kosmos z takich samych pobudek polecia³ Mark Shuttleworth pochodz¹cy z Po³udniowej Afryki, natomiast miano trzeciego w historii kosmicznego turysty zyska³ Amerykanin Gregory Hammond Olsen, który to w kosmos polecia³ przed piêcioma laty. Pomimo ogromnych kosztów, chêtnych na kosmiczne wyprawy nie brakuje. Istniej¹ nawet firmy zajmuj¹ce siê organizowaniem tego rodzaju przedsiêwziêæ, przy czym pamiêtaæ koniecznie nale¿y o tym, i¿ samo zakupienie biletu za wiele milionów dolarów sprawy nie za³atwia. Nie ka¿dy do takiego lotu zostanie dopuszczony, a zadecyduje o tym stan jego zdrowia. Ponadto taka osoba musi przejœæ specjalistyczny trening – taki, jaki przechodz¹ zawodowi astronauci. Nowoœci¹ w zakresie turystyki kosmicznej s¹ loty suborbitalne. Taki lot jest zdecydowanie tañszy ani¿eli wspominane powy¿ej wyprawy, poniewa¿ jego koszt oscyluje w granicach dwustu tysiêcy dolarów. Póki co, turystyka kosmiczna jest tematem budz¹cym bardzo wiele kontrowersji i bêd¹ca przedmiotem rozlicznych dyskusji. W Stanach Zjednoczonych dla przyk³adu obwi¹zuj¹ ju¿ nawet prawne przepisy dotycz¹ce komercyjnych lotów w kosmos. Osobom, które tak¹ podró¿ odby³y okreœlenie „kosmiczny turysta” w ogóle siê nie podoba, nie mniej jednak w powszechnym jêzyku takie siê w³aœnie utar³o. Jak siê bêdzie rozwijaæ turystyka kosmiczna, tego nie wiadomo i tak na dobr¹ sprawê trudno jest to przewidzieæ. W planach jest nawet budowanie kosmicznych hoteli, ale tak¿e nale¿y siê spodziewaæ, ¿e za pobyt w nich trzeba bêdzie bardzo s³ono zap³aciæ. Nie wiadomo tak¿e czy kiedykolwiek bêdzie to forma turystyki dostêpna dla przeciêtego Kowalskiego, ale póki co mo¿na o tym z powodzeniem zapomnieæ.
ZABYTKI W POLSCE
CZERSK Zamek ksi¹¿êcy
Czersk jest jedn¹ z
najstarszych osad na Mazowszu. Zwraca³ na siebie uwagê ju¿ 500 lat temu. W XVI w. Aleksander Gwagnin pisa³ w „Kronice Sarma-cyey Europeyskiey: Czersko (...) miasto drzewniane na równinie zamek nad Wis³¹ murowany na górze o trzech wie¿ach wysokich. Wis³a znacznie ju¿ odsunê³a siê od wysokiej skarpy, ale zamek o trzech wie¿ach pozosta³ prawie nie zmieniony- wznosi siê malowniczo nad dolin¹ rzeki. Jednak nie z powodu piêknych widoków ludzie osiedlali siê tutaj przez wiele wieków od ponad dwóch tysiêcy lat. Osadnicy w okresie wczesnego œredniowiecza zajêli oddzielone od siebie w¹wozami trzy wzgórza wiœlanej skarpy: po³udniowe, zwane póŸniej Gór¹ Zamkow¹, po³o¿one nad bêd¹c¹ dop³ywem Wis³y rzeczk¹ Czarn¹, nastêpnie œrodkowe, na którym obecnie stoi koœció³
parafialny oraz pó³nocne, zwane Koœcieliskiem (tu jeszcze w XVIII w. znajdowa³ siê cmentarz). Te dwa ostatnie wzgórza przedziela najg³êbszy w¹wóz, którym prowadzi³a droga, zwana w XVI w Goœciñcem Wielkim (obecnie ul. Mostowa). Goœciniec ten wiód³ ku dawnej przeprawie przez Wis³ê, na skraju skarpy ³¹czy³ siê z nim wa¿ny szlak handlowy prowadz¹cy wzd³u¿ lewego brzegu rzeki. To, jak równie¿ naturalna obronnoœæ czerskich wzgórz by³y g³ównymi przyczynami tego, ¿e
ludzie interesowali siê nimi od dawna. Pod koniec XI w. na Górze Zamkowej zbudowany zosta³ drewniano-ziemny gród zabezpieczony od wschodu wysok¹ skarp¹ i Wis³¹, a od po³udnia skarp¹ i rzek¹ Czarn¹. Od pó³nocy i zachodu, czyli w miejscach mniej obronnych, przekopano fosê. Grodow¹ zabudowê otoczy³ wa³ z drewna, piasku i gliny. Jedynym obiektem murowanym by³ zbudowany z wapiennych ciosów niewielki koœció³ œw. Piotra.
W po³. XII w. gród i koœció³ zosta³y zniszczone, zapewne przez najazd litewski. Szybko zbudowano nastêpne, ale ju¿ gdzie indziej - na wzgórzu œrodkowym. Natomiast teren Góry Zamkowej na pó³tora wieku zajmuje cmentarz. Od po³. XII do koñca XIII w. pochowano na nim ponad 1000 osób. Wœród znalezionych grobów jeden by³ wyj¹tkowy ze wzglêdu na odkryte w nim przedmioty, m.in. miecz, grot w³óczni, misy z br¹zu i pierœcieñ ze z³ota. Przypuszcza siê, ¿e pochowano tu zarz¹dcê grodu, fundatora koœcio³a, a mo¿e nawet kasztelana. W 1245 r. koœció³ œw. Piotra odbudowano, nadano mu godnoœæ kolegiaty i utworzono przy nim siedzibê archidiakona. Pod koniec
w. powrócono na Górê Zamkow¹ i postawiono drugi gród. Wa³ obronny otoczy³ wówczas liczniejsz¹ ni¿ poprzednio zabudowê oraz du¿y budynek (ok. 10x17 m) - prawdopodobnie siedzibê dworu ksi¹¿êcego, bowiem w tym czasie Czersk sta³ siê stolic¹ ksiêstwa mazowieckiego. W drugiej po³owie nastêpnego stulecia ksi¹¿ê Janusz I Starszy (ok. 1350-1429), w³adaj¹cy od 1379 r. m.in. ziemi¹ czersk¹, nakaza³ zbudowanie murowanego zamku na miejscu grodu. Zamek wznoszono z cegie³ w koñcu
w. i na pocz¹tku XV w. Gród ma plan nieregularnego wieloboku, z którego zachowa³y siê pó³nocne i zachodnie mury do wysokoœci 6 m, oraz trzy wie¿e: widoczne s¹ tak¿e kamienne fundamenty. Pierwsza wie¿a o wysokoœci 22 m mieœci ostro³ukow¹ bramê w¹sk¹ furtê, ma plah kwadratu i cztery kondygnacje, z których dwie najni¿sze pochodz¹ z XIV w. Wnêki wokó³ przejœcia bramnego i furty - to miejsca na zamkniête mosty zwodzone. Ko³owrót do ich podnoszenia umieszczony by³ na pierwszym piêtrze, zaœ na drugim znajdowa³a siê
komnata wyposa¿ona w przewód kominowy, kominek oraz dwie ³awy przy niszy okienka. Tu te¿ odkryto œlady tynkowania. Izba ta nale¿a³a zapewne do zarz¹dcy zamku -burgrabiego. W XVI w. wie¿a bramna zosta³a nadbudowana. Wtedy te¿ w górnej czêœci pojawi³y siê hurdycje -nadwieszony drewniany ganek do obrony dojœcia do wie¿y. Prawie naprzeciwko bramy wznosi siê okr¹g³a wie¿a (wysokoœæ ok. 20 m). Prawdopodobnie nie by³a ona zamieszkana i wszystkie jej cechy - wysuniêcie na zewn¹trz muru obronnego, œlady po blankowaniu i hurdycji - œwiadcz¹ o przeznaczeniu militarno-obserwacyj-nym. Wzniesiono j¹ bowiem od strony naj³atwiejszego podejœcia do zamku
z terenu dzisiejszej osady. Wejœcie do trzeciej z kolei wie¿y (wysokoœæ 24 m), usytuowanej w naro¿niku po³udniowym, prowadzi³o z muru obronnego. Znajdowa³ siê w niej loch wiêzienny, do którego opuszczano skazanych z wysokoœci 10 m jeszcze w XVIII w.,
czym œwiadcz¹ wydrapane na œcianach napisy. Powy¿ej rozmieszczone s¹ okienka strzelnicze, s³u¿¹ce raczej do obserwacji nadwiœlañskiej doliny po obu stronach rzeki. I ta wie¿a zosta³a nadbudowana w XVI w.
Wszystkie te informacje zawdziêczamy badaniom architektonicznym i archeologicznym. Rozpoczê³y siê one jeszcze przed pierwsz¹ wojn¹ œwiatow¹ i trwa³y z przerwami do lat szeœædziesi¹tych. Odkryto fundamenty zabudowy zamkowej. W pobli¿u wie¿y bramnej przylega³ do muru dom mieszkalny, przebudowany w XVI w. Obok znaleziono œlady innych domostw, bli¿ej œrodka dziedziñca czworoboczny fundament koœcio³a œw. Piotra, zaœ przy murze po³udniowym -nastêpny murowany budynek mieszkalny. O znaczeniu czerskiego zamku œwiadcz¹ te¿ drobne znaleziska: fragmenty polichromowanych tynków
barwnych p³ytek posadzkowych pochodz¹cych z koœcio³a, bogato rzeŸbione kafle piecowe oraz lianê przedmioty codziennego u¿ytku, jak broñ, formy odlewnicze, koœci do gry, no¿e, sierpy, haczyki, u³amki naczyñ.
Tylko przez pó³ wieku Czersk by³ najwa¿niejszym oœrodkiem politycznym i koœcielnym po³udniowego Mazowsza.
Choæ ksi¹¿ê Janusz I zbudowa³ ten zamek i nada³ miastu liczne przywileje, na pocz¹tku XV w. przeniós³ ksi¹¿êc¹ stolicê do rozwijaj¹cej siê Warszawy. Warto dodaæ, ¿e w³adca ten 8 grudnia 1429 r. zmar³ w czerskim zamku, w czasie jednego z wielu objazdów swego ksiêstwa. W 1526 r., kiedy Mazowsze zosta³o przy³¹czone do Korony, król Zygmunt Stary nada³ Czersk królowej Bonie Sforza. Wtedy w³aœnie prowadzono prace przy podwy¿szaniu wie¿ i budowie nowych pomieszczeñ. Zamek sta³ siê renesansow¹ rezydencj¹ królowej, która bogato wyposa¿y³a koœció³ œw. Piotra, a na stokach Góry Zamkowej za³o¿y³a sady i winnice. Wtedy te¿ rozkwit prze¿ywa³o miasto, jednak wojny w XVII w. przerwa³y ten okres. Zamek próbowa³ ratowaæ marsza³ek wielki koronny i starosta czerski, Franciszek Bieliñski, który w 1762 r. umieœci³ tu s¹d i archiwum. W tym celu przeprowadzono remont pomieszczeñ, a zamek po³¹czono ze wzgórzem œrodkowym ceglanym mostem na dwóch arkadach. Bieliñski zmar³ w 1766 r. nie dokoñczywszy dzie³a. Obecnie zamek jest uporz¹dkowany, widoczne s¹ utrwalone zarysy fundamentów odkrytych budynków, w pomieszczeniach wie¿y bramnej urz¹dzane s¹ czasowe wystawy, a na dziedziñcu rycerskie turnieje. Czersk jest dzisiaj jedyn¹ miejscowoœci¹ po³o¿on¹ tak blisko warszawskiej aglomeracji miejskiej, która ³¹czy w sobie wartoœci historyczne z krajobrazowymi i rekreacyjnymi.
“ Serwis poœwiêcony zabytkom, turystyce i agroturstyce. Znajdziesz tutaj wiele ciekawostek oraz dowiesz siê o interesuj¹cych miejscach. Serwis dopiero siê rozwija, wiêc opisy niektórych miejsc mog¹ byæ niekompletne lub mo¿e ich jeszcze nie byæ. Staramy siê aby codziennie, jakiœ obiekt zosta³ dodany.
Zapraszamy do czytania”