Turystyka
Urok Pragi
Stolica Republiki Czeskiej to jedno z najchętniej odwiedzanych miast przez turystów z całego świata. Każdego roku przyjeżdżają tutaj miliony zagranicznych gości – ruch turystyczny jest bardzo aktywny przez cały rok, przy czym największe jego nasilenie następuje w miesiącach wiosennych oraz letnich, kiedy to warunki atmosferyczne zdecydowanie najbardziej sprzyjają zwiedzaniu. Nie bez powodu Praga uznawana jest także za jedną z najpiękniejszych stolic nie tylko w skali europejskiej, ale także światowej. Atrakcji o charakterze turystycznym w Pradze nie brakuje – przede wszystkim są to wspaniałe zabytki. Pod tym właśnie kątem jest to wspaniale zachowane miasto – pamiętać bowiem koniecznie trzeba o tym, że podczas drugiej wojny światowej Praga wcale nie ucierpiała. To właśnie dlatego stara część miasta prezentuje się tak wspaniale i zachwycająco – od osiemnastu lat zabytkowe centrum praskie figuruje na liście dziedzictwa światowego UNESCO. Historia Pragi w takim kształcie, w jakim jest znana ona obecnie rozpoczęła się w latach osiemdziesiątych osiemnastego stulecia, chociaż oczywiście ogólne dzieje tego miejsca sięgają zdecydowanie wcześniejszego okresu. Wracając natomiast do turystycznych atrakcji Pragi, to wspomnieć tutaj można chociażby o placówkach muzealnych, których jest w mieście przeszło dwadzieścia czy o galeriach sztuki w liczbie przekraczającej sto. Do tego wszystkiego dochodzą wspominane już wcześniej zabytki – ich lista jest naprawdę niesamowicie długa. To przede wszystkim cały kompleks na Hradczanach, gdzie znajdują się między innymi zamek oraz katedra świętego Wita. To także słynna Złota Uliczka, gdzie zawsze są istne tłumy. Koniecznie też trzeba zobaczyć Stare Miasto, które zachwyca swoją urodą, jest tutaj dla przykładu wiele zabytkowych kościołów, do których warto zajrzeć chociażby na chwilę. W żadnym wypadku nie można zapomnieć również i o Moście Karola, który uważany jest za jedną z wizytówek czeskiej stolicy. Każdy przyjeżdżający do tego miasta turysta pragnie obowiązkowo mieć zdjęcie na Moście Karola. W Pradze odwiedzić także można bardzo wiele miejsc, które są związane z tak znanymi postaciami jak Franz Kafka oraz Alfons Mucha. Malarstwo i grafiki Muchy są tutaj wszechobecne, kupić można takie pocztówki, kalendarze, karty do gry i mnóstwo innych gadżetów. Turystów odwiedzających Pragę interesują także – nie ma co ukrywać – sklepy monopolowe, gdzie najchętniej kupowanymi trunkami są Beherovka oraz Absynt. Swoją drogą, alkohol można tutaj kupić nawet w kioskach z gazetami, chociaż tego rodzaju zakupy najlepiej jest robić w super- i hipermarketach – tam jest po prostu najtaniej. Podczas pięknej pogody Praga jest idealnym miejscem do uskuteczniania spacerów – bardzo sprzyja temu również fakt, iż znajduje się tutaj mnóstwo parków i ogrodów, które dostępne są dla każdego. Nie brakuje tu skwerków, kawiarni, jest gdzie usiąść i odpocząć. Na uwagę zasługuje również i to, że Praga jest bardzo czystym miastem, chociaż na ulicach kosze na śmieci to rzadkość.
ZABYTKI W POLSCE
Katedra Najświętszej Marii Panny i św. Jana Chrzciciela
Nazwa miejscowości pochodzi od prawdziwego kamienia - wielkiego głazu narzutowego, zwanego Głazem Królewskim. Do dziś można go oglądać w odległości kilkudziesięciu metrów od północnego brzegu Wyspy Chrzą-szczewskiej na Zalewie Kamieńskim. Ale rzeczywistą wizytówką miasta jest pomorska katedra Najświętszej Marii Panny i św. Jana Chrzciciela.
Stolicą utworzonej w 1140 r. diecezji pomorskiej był początkowo Wolin, ale po jego zniszczeniu przez Duńczyków w 1175 r. została przeniesiona do Kamienia. Tam też 15 sierpnia 1176 r. położono kamień węgielny pod budowę nowej katedry, ufundowanej przez księcia Kazimierza I z rodu Gryfitów. Stanęła na podgrodziu, w miejscu rozebranego wówczas kościółka św. Jana
Chrzciciela, zbudowanego przez św. Ottona z Bambergu podczas misji chry-stianizacyjnej w 1124 r. Z najstarszej, Xll-wiecznej fazy budowy pozostała do dziś dolna, kamienna część północnej ściany transeptu z uskokowym romańskim portalem. W 2 poł. XIII w. ukończono wschodnią część świątyni: prezbiterium nakryte kopulastym sklepieniem krzyżowo-żebro-wym oraz transept. Wejście prowadziło wówczas przez okazały romański portal w południowej ścianie transeptu -uskokowy, ceramiczny, z sześcioma kolumienkami o liściastych głowicach. Sprzed 1250 r. pochodzi też portal z prezbiterium do sąsiadującej z nim od północy dawnej kaplicy (obecnie zakrystii). Jego pokryta ornamentem roślinnym archiwolta, z maską w kluczu, wspiera się na figurkach Iwa i gryfa. Po splądrowaniu i częściowym zniszczeniu katedry przez Brandenburczy-ków w 1308 r., rychło podjęto jej
odbudowę i rozbudowę, wznosząc bazylikowy, gotycki korpus - najpierw nawę główną i północną, nakryte -podobnie jak transept - sklepieniami krzyżowo-żebrowymi, później, ok. 1400 r., nawę południową, sklepioną gwiaździście. Nawa ta jest od zewnątrz oskarpowana i zwieńczona piękną, misterną ścianką attykową o bogatej dekoracji ceramicznej, złożoną z trójkątnych szczytów, pinakli (ster-czyn) oraz ażurowych galeryjek. W 1 poł. XIV w. do nawy północnej dobudowany został kwadratowy gotycki krużganek - wirydarz, otwarty do wewnątrz trójdzielnymi, maswerkowy-mi oknami. Rosną tu pomnikowe drzewa: 500-letnia tuja i 350--letni dąb. W 1881 r. wirydarz odrestaurowano, a w 1890 r. przeniesiono doń płyty nagrobne, usunięte z katedralnej posadzki. W centrum stoi obecnie romańska chrzcielnica z XII w. W I. 1325--1350 nad wschodnim skrzydłem krużganku zbudowano cztery sale, pierwotnie mieszkania kanoników, po-
tem skarbiec i biblioteka. Z końca XV w. pochodzi kapitularz ze sklepieniem wspartym na jednym stupie, znajdujący się pomiędzy prezbiterium a południowym ramieniem transeptu. Najstarsza, XIV-wieczna wieża katedry została doszczętnie zniszczona w 1630 r., podczas wojny trzydziestoletniej. W 1649 r. wzniesiono nową, gotycką w formie. W 1803 r., ponieważ stan wieży groził katastrofą, rozebrano ją i położono prowizoryczny dach. W pot. XIX w., podczas generalnego remontu świątyni, zbudowana została neogotycka wieża wg projektu Sollersa, zwieńczona iglicą. Przebudowa z I. 1934-1939, pod kierunkiem Waltera Ohlego i Gerharda Bronischa, nadała jej kształt obecny. W 1544 r., po śmierci biskupa pomorskiego Erazma Manteuffla, katedrę przejęli luteranie. W 2 poł. XVII w. świątynia otrzymała nowe barokowe wyposażenie. Ufundował je w znacznej części (organy, ambona, krata lek-toryjna, krata wokół chrzcielnicy) książę Ernest Bogusław de Croy u. Arschot, ostatni po kądzieli potomek Gryfitów i tytularny biskup kamieński. Od 1812 r.
dawna katedra stała się kościołem unij-no-ewangelickim. Nieznacznie tylko uszkodzona w czasie działań wojennych w 1945 r., już 16 września tego roku została przez księdza Henryka Kulikowskiego rekoncyliowana jako katolicki kościół parafialny. W 1972 r., po utworzeniu przez papieża Pawła VI biskupstwa szczecińsko-kamieńskiego, kościół stał się konkatedrą nowej diecezji, tak jak niegdyś należącej do metropolii gnieźnieńskiej.
Zwiedzanie
Wstępując do katedry przez wieżę, przechodzimy najpierw pod emporą organową. Wspaniałe barokowe organy, złożone z 2660 piszczałek, wykonał w I. 1669-1672 Michael Be-rigel ze Szczecina. Dla upamiętnienia fundatora, księcia de Croy, parapet empory ozdobiono jego portretem, herbem, inicjałami i pamiątkowym napisem. Instrument zabrzmiał po raz pierwszy w grudniu 1672 r. Od 1965 r. w Kamieniu Pomorskim odbywa się corocznie Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej.
Sklepienie nawy głównej ozdabiają malowidła z poł. XIV w.: wici roślinne, maski, a w przęśle wschodnim wizerunek: Chrystus jako sędzia w man-dorli, otoczony symbolami Ewangelistów. Korpus ambony z 1683 r. ozdabiają postaci Ewangelistów, a jej baldachim wieńczy figura Chrystusa w otoczeniu aniołów. W północnym (lewym) ramieniu transeptu znajduje się kamienna chrzcielnica z pocz. XIV w., w 1685 r. ogrodzona ozdobną ośmioboczną kratą. Dekoracyjna krata lektoryjna o ornamencie wiciowym, wykonana przez rzemieślników gdańskich w 1684 r., oddziela transept od prezbiterium. Ponad nią, na tęczy, widnieje krucyfiks z przeł. XV i XVI w. Stalle kanonckie w prezbiterium powstały w XIV w., ich maswerkowo-
-roślinna dekoracja pochodzi z poł. XV w., a liczne elementy są rezultatem uzupełnień dziewiętnastowiecznych. Wysoko nad stallami, po lewej stronie, wiszą dwa niezwykle cenne obrazy Łukasza Cranacha Starszego z 1327 r.: Droga na Golgotę i Ukrzyżowanie.
Ołtarz główny, rzeźbiony tryptyk póź-nogotycki, datowany jest na lata 1480-1520. W szafie środkowej wi-h dzimy Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny. Lewe skrzydło ukazuje Życie św. Jana Chrzciciela, ściętego na żądanie Salome, skrzydło prawe - Męczeństwo św. Faustyna. Wielkie figury: Św. Jan Chrzciciel i Św. Jan Ewangelista pochodzą z tego samego okresu. Późnoromańskie, z 2 poł. XIII w., malowidło na sklepieniu absydy przedstawia Ukrzyżowanie z Maryją i św. Janem. Również Xlll-wieczna, fragmentarycznie zachowana Walka św. Michała Archanioła ze smokiem oraz gryfy, bazyliszki i wici roślinne zdobią sklepienie zakrystii. Warto zwrócić uwagę na dwa ołtarze, przeniesione z innych kościołów. W 1905 r. z podmytego przez morze kościoła w Trzęsaczu sprowadzono barokowy ołtarz z 1672 r., z płaskorzeź-bioną sceną Ukrzyżowania w centrum. W 1962 r. do katedry trafił ołtarz główny z kamieńskiego kościoła św. Mikołaja, po wojnie nieczynnego. Z drugiej zaś strony piękny krucyfiks katedralny z przeł. XIII i XIV w., najwybitniejsze
dzieło rzeźby gotyckiej na Pomorzu Zachodnim, zabezpieczone w 1945 r. przez szczecińskich muzealników, nadal pozostaje w zbiorach tamtejszego Muzeum Narodowego. Po schodach z północnego ramienia transeptu wejść można do skarbca katedralnego. Jego bogate zbiory, ponad 1000 eksponatów najwyższej klasy z X—XVII w., ewakuowane w 1945 r. dla uchronienia przed zniszczeniem, zaginęły bez śladu. Pozostał jedynie XV-wieczny futerał na mitrę biskupią z malowanym wizerunkiem św. Jana Chrzciciela. Obok niego w katedralnej ekspozycji znajduje się obecnie kilka późnogotyckich rzeźb, cenne rękopisy, inkunabuły i starodruki z dawnej biblioteki, dokumentacja fotograficzna zaginionych obiektów oraz eksponaty związane z dziejami katedry, diecezji i miasta.
W prawej nawie bocznej, przy transep-cie, urządzono po ostatniej wojnie kaplicę Pana Jezusa Brzozdowieckiego. Słynący z cudów obraz: Pan Jezus Ukrzyżowany i Najświętsza Maria Panna stojąca pod Krzyżem, znany od 1746 r., znajdował się do 1945 r. w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Brzozdowcach nad Dniestrem, w archidiecezji lwowskiej. Zabrany przez wysiedlonych z ojczystej ziemi brzo-zdowieckich Polaków, trafił do katedry w odległym Kamieniu Pomorskim, gdzie otoczony jest żywym, nie mniejszym niż dawniej kultem.
“ Serwis poświęcony zabytkom, turystyce i agroturstyce. Znajdziesz tutaj wiele ciekawostek oraz dowiesz się o interesujących miejscach. Serwis dopiero się rozwija, więc opisy niektórych miejsc mogą być niekompletne lub może ich jeszcze nie być. Staramy się aby codziennie, jakiś obiekt został dodany.
Zapraszamy do czytania”