Turystyka
Zabytki
Celem turystycznych wypraw w znakomitej większości przypadków są zabytki, przy czym pamiętać trzeba o tym, że nie zawsze stanowią one cel główny – równie dobrze mogą być także celem pobocznym. W potocznym rozumieniu słowa „zabytek” ma się na myśli coś, co zostało stworzone przez człowieka i co stanowi pamiątkę przeszłości. Jest to świadectwo epoki, która już dawno przeminęła. Nie mniej jednak nie w każdym przypadku czas, w którym taki obiekt powstał stanowi podstawowe kryterium przesądzające o tym, że został on uznany za zabytek. Zabytki mają zawsze wartość o charakterze historycznym, z czym zazwyczaj – chociaż nie zawsze – w parze idzie wartość artystyczna. Nie ma możliwości, aby zabytek zdefiniować w jednoznaczny sposób – tak, aby definicja ta zadowalała wszystkie dziedziny naukowe, dla których zabytki stanowią obiekty zainteresowania. Rzecz jasna prawodawstwo każdego kraju posiada w tym zakresie stosowne przepisy, gdzie jednak takie próby definicji są zawarte. Nasz kraj nie stanowi pod tym względem żadnego absolutnie wyjątku – w Polsce obowiązuje bowiem ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W świetle polskiego prawa zabytkiem może być zarówno rzecz ruchoma, jak i nieruchomość – ewentualnie całe ich zespoły. Wszystkie je cechuje to, że stanowią efekt ludzkiej działalności, o czym zresztą była już mowa powyżej. W społecznym interesie leży obejmowanie ochroną takich rzeczy. Form takowej ochrony wyszczególnić można kilka. W naszym kraju najbardziej znaną spośród tych form jest wpisanie obiektu do rejestru zabytków – rejestr takowy prowadzony jest przez właściwego wojewódzkiego konserwatora ochrony zabytków. Ponadto obiekt uzyskać może także status pomnika historii. Na terenie, na którym takie wartościowe rzeczy się znajdują może zostać powołany do życia park kulturowy. Poza tym chronione miejsca są również uwzględniane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W Polsce wprowadzony jest także podział na zabytki. O ruchomych oraz nieruchomych mowa już była wcześniej. Do tego grona dorzucić trzeba również tak zwane zabytki archeologiczne. Są one nieruchome i stanowią pozostałość po ludzkiej egzystencji, jest to ogólnie rzecz biorąc jakaś powierzchnia – w tym właśnie kontekście słyszy się często o stanowiskach archeologicznych, one to właśnie są tego rodzaju zabytkami. Pamiętać także trzeba o tym, że wszystkie zabytki – bez względu na to czy mają charakter materialny, czy też niematerialny – są dziedzictwem kulturowym. Ujmując to zaś bardziej precyzyjnie, stanowią niezwykle ważną część takich zasobów. Są historycznym świadectwem – zarówno w skali krajowej, jak i szerszej, bo międzynarodowej. Każda wyprawa turystyczna zawsze wiąże się z podziwianiem zabytkowych miejsc i obiektów – człowiek ma już taki zupełnie naturalny odruch, że jeśli wybiera się w miejsce dotąd mu nieznane, pragnie na jego temat dowiedzieć się możliwie jak najwięcej. Zabytki właśnie takowej wiedzy dostarczają, a także są najlepszym sposobem na jej pozyskanie.
ZABYTKI W POLSCE
Kościół św. Idziego
Romański kościół św. Idziego należy do
najstarszych zabytków na Mazowszu,
W 1849 r., w „Pamiętniku Religijno-
Moralnym" ukazał się artykuł o staro-
żytnym kościółku w Inowłodzu. Autor
podał, że jeszcze w tym czasie znajdo-
wały się tu fragmenty kamiennej tabli-
cy z wyrytą datą 1082 określającą
czas budowy kościoła św. Idziego. Po-
dania wiążą go z fundacją dokonaną
przez księcia Władysława Hermana
w podzięce za urodzenie się syna
dzięki temu, że jego żona leczyła bez-
płodność korzystając z okolicznych
źródeł. Obecnie badacze przesuwają
datę budowy świątyni na pierwszą
połowę XII w. W każdym razie po-
wstała ona przed rokiem 1145, które-
go dotyay wzmianka w „Kodeksie dy-
plomatycznym Wielkopolski"
Kościół usytuowany jest na skraju wy-
niosłej skarpy nad doliną Pilicy. Takie
położenie powodowało, że jako do-
skonały punkt obserwacyjny niejedno-
krotnie był niszczony w czasie wojen,
także podczas pierwszej wojny świa-
towej, kiedy zrujnowana została absy-
da i mur południowy. W okresie mię-
dzywojennym przeprowadzono tu ba-
dania architektoniczne, w czasie
których odkryto relikty sklepień, przy-
ściennych pilastrów, kręconych scho-
dów z wieży i otworu wejściowego
z portalem w północnej ścianie nawy.
Odnaleziono także lianę fragmenty
świadczące o pierwotnym istnieniu
m.in. empory, zewnętrznego fryzu ar-
kadowego, posadzki z płytek cera-
mianych. Wśród detali należy wspo-
mnieć o resztkach gzymsu, w tym gło
wicy z dekoracją plecionkową oraz filarów. Na podstawie tych śladów w I. 1936-1938 zrekonstruowano książęcą lożę, czyli emporę, wyższe piętro wieży oraz architektoniczny detal, np. fryz arkadowy.
Świątynia jest romańską budowlą jed-nonawową w formie wydłużonego prostokąta zamkniętego od wschodu półkolistą absydą, z cylindryczną wieżą dostawioną od zachodu. Wieża ta dzieli się wewnątrz na trzy części: dolną z klatką schodową, środkową stanowiącą przedłużenie empory oraz górną pełniącą funkcję dzwonnicy. Ściany wzniesione zostały z ciosów wykonanych z miejscowego piaskow-
.
ca o rdzawym, żelazistym zabarwieniu. Ciosy te w ścianach mają wysokość do 26 cm, a w narożnikach ok. 40 cm. Powierzchnie elementów dekoracyjnych i konstrukcyjnych zdobione są ukośnymi, prostopadłymi i jodełkowa-tymi nacięciami.
Warto dodać, że w Inowłodzu znajdują się także ruiny zamku z poł. XIV w„ którego mury zostały odsłonięte w czasie badań archeologicznych w latach osiemdziesiątych XX w., resztki obronnych murów miejskich, parafialny kościół św. Michała Archanioła z 1520 r., przebudowany w stylu neogotyckim w 2 poł. XIX w. oraz synagoga z początku tego stulecia.
“ Serwis poświęcony zabytkom, turystyce i agroturstyce. Znajdziesz tutaj wiele ciekawostek oraz dowiesz się o interesujących miejscach. Serwis dopiero się rozwija, więc opisy niektórych miejsc mogą być niekompletne lub może ich jeszcze nie być. Staramy się aby codziennie, jakiś obiekt został dodany.
Zapraszamy do czytania”