Turystyka

Zamek w �a�cucie

Nasz kraj jest bardzo zasobny, je�eli chodzi o turystyczne atrakcje � pod tym wzgl�dem nie mamy na co narzeka�, a wr�cz przeciwnie, jest si� czym pochwali�. Nie brakuje w Polsce miejsc oraz obiekt�w, kt�re naprawd� warto zobaczy� � a s�awa wielu z nich przekracza daleko nasze granice. Jednym z przyk�ad�w takich w�a�nie obiekt�w jest znajduj�cy si� w �a�cucie zamek, kt�ry ka�dego roku odwiedzany jest przez rozlicznych turyst�w nie tylko z r�nych stron Polski, ale i z zagranicy. Pe�na nazwa tego obiektu brzmi Zamek Lubomirskich i Potockich. Kiedy� by�a to magnacka rezydencja � jedna zreszt� z najbardziej znamienitych na ca�ym kontynencie europejskim, dzisiaj natomiast jest to plac�wka muzealna udost�pniona zwiedzaj�cym. Ponadto �a�cucki zamek figuruje w krajowym rejestrze zabytk�w. Od pi�ciu lat cieszy si� tak�e statusem pomnika historii. W takim kszta�cie, w jakim ten obiekt podziwia� mo�na obecnie ukszta�towa� si� w po�owie siedemnastego stulecia. W�a�nie w tym czasie sta� si� on w�asno�ci� znanego magnackiego rodu ksi��cego, a mianowicie Lubomirskich. To dzi�ki tej rodzinie zamek zosta� rozbudowany, a tak�e na wiele sposob�w upi�kszony. Nie omin�y go przy tej okazji rozliczne przebudowy, nie mniej jednak ko�cowy efekt okaza� si� naprawd� wspania�y. W pierwszej �wierci dziewi�tnastego stulecia w�a�ciciele zmienili si�. Przeszed� on w r�ce innego rodu magnackiego, a mianowicie Potockich. Zamek podczas drugiej wojny �wiatowej nie ucierpia�, poza tym uda�o si� ocali� bardzo wiele znajduj�cych si� w nim dzie� sztuki i innych element�w wyposa�enia. Po zako�czeniu drugiej wojny �wiatowej zamek sta� si� w�asno�ci� pa�stwow�. Wtedy tak�e zamieniono go na plac�wk� muzealn�. Nie tylko jednak w takich celach jest on wykorzystywany. Nie spos�b nie wspomnie� w tym miejscu o tym, �e korzystaj� z niego w celach reprezentatywnych polskie w�adze. Poza tym organizowane s� tutaj r�wnie� spotkania o charakterze naukowym, jak dla przyk�adu sympozja. Je�eli jednak jaka� prywatna osoba by�aby zainteresowana wynaj�ciem pomieszcze�, to takiej mo�liwo�ci tutaj nie ma. Najbardziej znanymi pomieszczeniami znajduj�cymi si� w tym zamku s� mi�dzy innymi Sala Balowa, Galeria Rze�b, Jadalnia Wielka, Teatr Dworski oraz Sala Kolumnowa. Wyposa�enie wymienionych sal jest ca�kowicie oryginalne. Koniecznie te� trzeba wspomnie� o tutejszej bibliotece magnackiej, kt�ra spo�r�d innych tego rodzaju bibliotek w naszym kraju jest tylko zachowana najlepiej, ale jest tak�e najliczniejsza. Tworzy j� bowiem niemal�e dwadzie�cia dwa tysi�ce wolumin�w. Pi�knie prezentuje si� tak�e tutejszy park, na terenie kt�rego nie brakuje zabytkowych obiekt�w takich jak na przyk�ad Zameczek Romantyczny oraz bardzo ch�tnie odwiedzana przez turyst�w Storczykarnia. Generalnie rzecz bior�c tutejsze muzeum podzielone jest na kilka dzia��w. W�r�d nich wymieni� mo�na chocia�by Dzia� Wn�trz, Dzia� Sztuki Cerkiewnej oraz Dzia� Pojazd�w Konnych. Muzeum zwiedza� mog� zar�wno tury�ci indywidualni, jak i grupy zorganizowane.
ZABYTKI W POLSCE
Klasztor Paulin�w na Jasnej G�rze Z jednej strony o�rodek kultu religijne�go - sanktuarium maryjne, z drugiej za� pot�na twierdza, kt�ra ten o�ro�dek chroni�a przez sze�� wiek�w - tak mo�na okre�li� klasztor Paulin�w na Jasnej G�rze. Wzniesienie to, jedno z wielu na Jurze Krakowsko-Cz�sto� chowskiej, znajduje si� 3 km od histo�rycznego centrum Cz�stochowy. Obe�cnie w kierunku Jasnej G�ry prowadzi szeroka aleja Naj�wi�tszej Marii Panny, niegdy� wi�d� t�dy trakt ��cz�cy mia�sto ze szpitalem i ko�cio�em �w. Jaku�ba (zbudowane w 1582 r. by�y pod opiek� miasta), a da�lej prowadz�cy do Wielunia. W 1382 r. ksi�� W�adys�aw Opol�ski, w�adaj�cy w I. 1370-1392 ziemi� wielu�sk�, jako lennem, sprowa�dzi� z W�gier za�kon Paw�a Pustel- nika, czyli paulin�w. Wybra� dla nich wzg�rze nazwane p�niej Jasn� G�r�, na kt�rym sta� ju� drewniany ko�ci� B�ogos�awionej Dziewicy. To odosob�nione miejsce odpowiada�o pustelni�czej regule paulin�w. Zakon zosta� uposa�ony przez ksi�cia (wsie, huta �elaza, dziesi�ciny), a nast�pnie tak�e przez kr�la W�adys�awa Jagie�� (1393 r.). W tym czasie paulini rozpo�cz�li budow� klasztoru. W pierwszej kolejno�ci powsta�a murowana go�tycka kaplica, w kt�rej umieszczono obraz Matki Boskiej - dar W�adys�awa Opolskiego. W li�cie Jagie��y do papie��a Marcina V czytamy, �e przy tym obrazie dzia�y si� cz�sto liczne cuda. Pochodzenie tej ikony nie jest do ko�ca wyja�nione. Legenda g�osi, ,�e jej tw�rc� by� �w. �ukasz Ewangelista, kt�ry mia� j� namalowa� na deskach sto�u nale��cego do Matki Boskiej. Obraz znalaz�a cesarzowa Eudoksja (V w.) w Jerozolimie, nast�pnie prze�bywa� w Konstantynopolu, w Po�ocku na Rusi, potem w Be�zie i Lwowie, a w 1384 r. przekazany zosta� cz�sto�chowskim paulinom. Wed�ug history�k�w sztuki obraz nale�y do typu Ho-degetrii - wizerunk�w Matki Boskiej z Dzieci�tkiem wskazuj�cej praw� r�k� na siedz�cego na jej ramieniu Je�zusa. Techniczne badania obrazu wy�kaza�y, �e jest to kopia wykonana w XV w. i umocowana na pierwotnych deskach, na kt�re naci�gni�to nowe p��tno. W 1430 r., w czasie rabunko�wego napadu na klasztor, obraz zosta� ukradziony. Na polecenie Jagie��y sprawcy zostali z�apani i ukarani, na�tomiast po�amane przez nich cz�ci obrazu znalaz�y si� w Krakowie, gdzie przeprowadzono renowacj� przy udziale - jak pisa� Jan D�ugosz - ru�skich i niemieckich malarzy. Rysy na twarzy Matki Boskiej wykonane zosta��y w farbie za pomoc� rylca, co ma symbolizowa� poci�cie obrazu przez rabusi�w. Obraz powr�ci� na Jasn� G�r� i umieszczony zosta� w pierw�szej, prostok�tnej kaplicy o sklepieniu kolebkowym, kt�rej mury tworz� pre�zbiterium obecnej. Jednocze�nie paulini postawili drug� kaplic�, �w. Paw�a Pustelnika i przyst��pili do budowy ko�cio�a. Cho� jeszcze do 1469 r. korzystano z ko�cio�a drew�nianego, murowany tr�jnawowy sta� ju� od 1463 r. Zachowa�y si� z niego m.in. ostrotukowe okna w nawie p�nocnej i krzy�owo-�ebrowe sklepienia w nawach bocznych. By�a to obszerna �wi�tynia typu pielgrzymkowego. Pod koniec XV w. cz�ciowo wymurowany by� tak�e klasztor. Ze wzgl�du na bez�piecze�stwo cudownego obrazu oraz powi�kszaj�cy si� stale dzi�ki licznym darom i wotom skarbiec, zasz�a ko�nieczno�� budowy fortyfikacji. Wi�za��o si� to tak�e z umacnianiem ca�ej granicy ze �l�skiem wzd�u� Jury Kra�kowsko-Cz�stochowskiej. Od 1620 r. do XVIII w. powsta�o dzie�o obronne nawi�zuj�ce do systemu nowow�osko--holenderskiego. W 1631 r. zbudowa�ny zosta� mur wschodni z dwoma ba�stionami w naro�nikach, nast�pnie za�chodni, r�wnie� z bastionami, oraz fo�sa, kt�ra otoczy�a klasztor. Fortyfikacja mia�a plan prostok�ta o wymiarach 130 x 105 m, brama znajdowa�a si� od strony po�udniowej, a przed ni� posta�wiono pi�cioboczny rawelin (przy�cz�ek mostowy) i reduty. Budynki umocniono wewn�trz basztami. Prace budowlane obj�y tak�e pozos�ta�� zabudow�. Postawiono wtedy m.in.: dwupi�trowe p�nocne skrzyd�o klasztoru z dwoma wie�ami (1630-1633), skrzyd�o po�udniowe (1647), budynek apteki (1639) i trzynawow� cz�� kaplicy Naj�wi�tszej Marii Panny (1641), do kt�rej wstawiono ambon� i wielki o�tarz d�bowy. Zbudowano r�wnie� kaplic� Anio��w Str��w (1625) oraz kaplic� Jab�onowskich (1639, obecnie Serca Jezusowego), a nad przebudowan� zakrysti� wznie- siono pomieszczenie skarbca. W chwili przyst�pienia przez Szwed�w do obl�- �eni� Jasnej G�ry budowa twierdzy i klasztoru by�a ju� uko�czona. Obrona klasztoru, mimo ma�ego znaczenia mi- litarnego, uros�a z biegiem lat do naj- wi�kszego dokonania polskiego rycer- stwa i zakonnik�w w wojnie polsko- szwedzkiej. Wynika�o to z celu tej obro- ny - cudownego obrazu Matki Boskiej, co tak pi�knie opisa� w Potopie Henryk Sienkiewicz. Po naje�dzie szwedzkim rozpocz�to na- st�pne prace budowlane. Powsta�a re- nesansowa kaplica Denhoff�w (obe- cnie �w. Paw�a) na wz�r wawelskiej ka- plicy Zygmuntowskiej (1671), a po po- �arze w 1690 r. ko�ci� przebudowano na bazylikowy. Jednocze�nie wn�trze �wi�tyni i kaplicy Naj�wi�tszej Marii Panny udekorowane zo�sta�y przez Karola Dan-kwarta malowid�ami przedstawiaj�cymi m.in. sceny z historii Krzy�a �wi�tego, cuda zwi�za�ne z obrazem oraz widok obl�enia Jasnej G�ry przez Szwed�w. Wszyst�kie te prace zako�czono w 1712 r. Okaza�o si� jednak, �e rozbudowane musz� by� tak�e forty�fikacje, bowiem prze�marsze wojsk, najazdy i grabie�e stale zagra�a��y klasztorowi. Jeszcze w 1674 r. powsta� nowy bastion po�udniOWO- wschodni, zaprojektowany przez Krzysztofa Mieroszewskie- go, a w 1 po�. XVIII w. modernizacj� twierdzy zaj�� si� Jan Chrystian Dahlke tworz�c m.in. bardziej wysuni�te nowe bastiony. Wtedy te� powsta� zesp� bramny, na kt�ry sk�adaj� si� dzisiaj: p�nobarokowa brama Lubomirskich (1723), brama Matki Bo�ej Zwyci�skiej (albo Stanis�awa Augusta, 1767, odbu- dowana w 1957 r.), brama Matki Bo�ej Bolesnej (1891) oraz brama Wa�owa zwana Jagiello�sk� z 1 po�. XVII w. Obecny wygl�d ca�ego zespo�u formo- wany by� wi�c przez kilka stuleci. Bazy- lika ma wysok� naw� g��wn�, oddzie- lon� od bocznych smuk�ymi filarami, a nakryta jest sklepieniem kolebkowym z lunetami. Zdobiona jest sztukateriami i malowid�ami barokowymi. O�tarz g��wny wg proj. Jakuba Antoniego Buzziniego zbudowa� w 1728 r. Jan Adam Karinger. Ma on charakter archi- tektoniczno-rze�biarski i przedstawia grup� Wniebowzi�cia. Po�udniow� ele- wacj� korpusu formuj� trzy dobud�wki: kruchta z manierystycznym portalem (1630, wczesnobarokowa kaplica �w. Paw�a (1641-1671) oraz jedna nad drug� kaplice �w. Relikwii (1648) i Ja�b�onowskich (1754)). Od po�udnia wznosi si� tzw. Wieczernik - czworobok neobarokowych kru�gank�w nakryty w 1927 r. tarasem, przylegaj�cy do dzwonnicy z XVIII w. Na p�noc od ko��cio�a znajduje si� kaplica Narodzenia Naj�wi�tszej Marii Panny z gotyckim prezbiterium, siatk� sklepiennych �eber z XVI w. i malowid�ami anio��w z XVII w. G��wny korpus kaplicy jest bu�dowl� halow� z emporami, dostawion� do prezbiterium w 1644 r. Dekoracja po�wstawa�a w r�nym czasie, ale wyr�nia si� bogactwem sztukaterii, szczeg�l�nie na sklepieniu nawy. O�tarz ufundo�wa� kanclerz Jerzy Ossoli�ski, a projekt wykona� Jan Gisleni w 1650 r. Srebrn� dekoracj� pokry� go m.in. toru�ski z�ot�nik Jan Bierpfaff. Za srebrn� zas�on� wykonan� w 1673 r. przez Jana Lemo-na znajduje si� cudowny obraz: Matka Boska Cz�stochowska. T�o i nimby wi�zerunku z rytowanej blachy wykona� w 1434 r. Jan Polak z Krakowa. Wok� zawieszone s� tysi�ce wot�w, w tym plakiety figuralne z XVII�XIX w. i wybit�ne dzie�a jubilerskie. Zakrystia z 1651 r. pokryta polichro�mi� Dankwarta mie�ci cz�� kolekcji dar�w przekazywanych klasztorowi. S� to m.in. monstrancje, krzy�e, wazony kryszta�owe, tace, lichtarze, o�tarzyki. Pozosta�e eksponaty s� umieszczone w skarbcu i jako ekspozycja w arsena�le. Warto jeszcze wspomnie� o repre�zentacyjnych salach klasztoru, np. o Sali Rycerskiej z cyklem obraz�w 0 dziejach Jasnej G�ry, Wielkim Refek�tarzu z malowid�ami Dankwarta, bi�bliotece z 1.1733-1739 z bogato intar-sjowanymi meblami wykonanymi przez zakonnego stolarza w 1739 r. Jasna G�ra zajmuje wyj�tkowe miejsce w �yciu duchowym narodu oraz jego kulturze artystycznej. Obecno�� obrazu Matki Boskiej wywar�a istotny wp�yw na dzieje klasztoru, jak i po�rednio na losy Polski. pe�ni�c funkcje konsoliduj��cego nar�d symbolu. Po zwyci�stwie nad Szwedami w 1655 r. Matka Boska zosta�a og�oszona Kr�low� Korony Pol�skiej i tak jest do dzisiaj. Jednocze�nie Jasna G�ra nale�y do najwi�kszych najbogatszych w zabytki zespo��w pielgrzymkowych Europy.

Cytat dnia

“ Serwis po�wi�cony zabytkom, turystyce i agroturstyce. Znajdziesz tutaj wiele ciekawostek oraz dowiesz si� o interesuj�cych miejscach. Serwis dopiero si� rozwija, wi�c opisy niekt�rych miejsc mog� by� niekompletne lub mo�e ich jeszcze nie by�. Staramy si� aby codziennie, jaki� obiekt zosta� dodany.

Zapraszamy do czytania”

Najpi�kniejsze cuda �wiata

Cud

Newgrange � Irlandia

Stonehenge � Anglia

Centrum Pompidou � Francja

Wielka Piramida � Egipt

Terakotowa armia � Chiny

Pa�ac Topkapi � Turcja

G�ra Rushmore � USA

Tad�- Mahal � Indie

�wi�tynia Minakszi- Indie

Miasto Zakazane � Chiny